Rocket Launch Water: రాకెట్ లాంచ్ సమయంలో లక్షల లీటర్ల నీళ్లు ఎందుకు పోస్తారు?

Rocket Launch Water: రాకెట్ లాంచ్ సమయంలో లక్షల లీటర్ల నీళ్లు ఎందుకు పోస్తారు?

Rocket Launch water రాకెట్ లాంచ్ వీడియోలను చూస్తే ఒక విషయం చాలా మందికి ఆశ్చర్యంగా అనిపిస్తుంది. రాకెట్ ఇంజిన్లు మండే సమయంలో లాంచ్‌ప్యాడ్ చుట్టూ భారీగా నీరు ప్రవహిస్తూ కనిపిస్తుంది. కొన్ని సెకన్లలోనే లక్షల లీటర్ల నీరు విడుదలవుతుంది. దీంతో సహజంగానే ఒక సందేహం వస్తుంది — రాకెట్ ప్రయోగానికి అంత నీరు ఎందుకు అవసరం? చాలామంది ఆ నీటిని రాకెట్ ఇంధనంలో భాగంగా భావిస్తారు. కానీ అది నిజం కాదు. ఆ నీటికి ప్రధాన పని రాకెట్ ఇంజిన్ల నుంచి వచ్చే తీవ్రమైన శబ్దం, కంపనాలు, వేడి ప్రభావాన్ని తగ్గించడం. NASA వంటి అంతరిక్ష సంస్థలు దీనిని Sound Suppression System లేదా Water Deluge Systemగా ఉపయోగిస్తాయి.

Rocket Launch Water: ఎంత నీరు వాడతారు?

NASA Kennedy Space Centerలోని Launch Pad 39B వద్ద Space Launch System (SLS) రాకెట్ కోసం నిర్వహించిన పరీక్షల్లో దాదాపు 450,000 gallons నీటిని విడుదల చేశారు. ఇది సుమారు 17 లక్షల లీటర్ల నీరు. ఈ నీరు కూడా గంటల తరబడి నెమ్మదిగా రావడం కాదు. సుమారు 30 సెకన్లలోపే భారీ వేగంతో లాంచ్‌ప్యాడ్‌, flame trench, mobile launcher ప్రాంతాల్లోకి విడుదలవుతుంది. NASA ప్రకారం ఈ వ్యవస్థ peak flow rate 1.1 million gallons per minute వరకు చేరగలదు. అంటే కొన్ని క్షణాల్లోనే ఒక భారీ నీటి ప్రవాహం రాకెట్ దిగువ భాగాన్ని చుట్టుముడుతుంది.

అంత నీరు ఎందుకు అవసరం?

రాకెట్ ఇంజిన్ సాధారణ ఇంజిన్ కాదు. లిఫ్ట్ ఆఫ్ సమయంలో ఇంజిన్లు ఉత్పత్తి చేసే thrust చాలా ఎక్కువ. NASA SLS రాకెట్ లిఫ్ట్ ఆఫ్ సమయంలో దాదాపు 8.8 మిలియన్ పౌండ్ల thrust ఉత్పత్తి చేసింది. ఇంత భారీ శక్తి విడుదలవుతున్నప్పుడు కేవలం మంటలు మాత్రమే కాదు, తీవ్రమైన acoustic energy కూడా ఉత్పత్తి అవుతుంది. అందుకే నీరు ఒక రకంగా రాకెట్‌కు రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తుంది.

శబ్దమే అసలు ప్రమాదమా?

అవును. రాకెట్ లాంచ్ సమయంలో వచ్చే శబ్దం మనకు వినిపించే పెద్ద శబ్దం మాత్రమే కాదు. అది తీవ్రమైన sound pressure waves రూపంలో ఉంటుంది. NASA వివరాల ప్రకారం SLS liftoff సమయంలో శబ్ద స్థాయి సుమారు 176 decibels వరకు ఉండవచ్చు. ఈ acoustic waves రాకెట్ నిర్మాణాన్ని కంపింపజేయగలవు. అంతేకాదు రాకెట్ పైభాగంలో ఉండే spacecraft, satellites, sensitive electronics వంటి వాటిపై కూడా ప్రభావం చూపవచ్చు.

నీరు శబ్దాన్ని ఎలా తగ్గిస్తుంది?

ఇక్కడే water deluge system అసలు పని మొదలవుతుంది. రాకెట్ లాంచ్‌కు కొన్ని సెకన్ల ముందే పెద్ద nozzles ద్వారా భారీగా నీటిని విడుదల చేస్తారు. ఈ నీటి పొర acoustic energyని absorb చేసి, pressure waves తీవ్రతను తగ్గిస్తుంది. NASA ప్రకారం sound suppression system ఒక dampenerలా పనిచేసి acoustic energyని గ్రహించి pressure waves strengthను తగ్గిస్తుంది.

అంటే మనం ఇంట్లో శబ్దాన్ని తగ్గించడానికి insulation ఉపయోగించినట్టే, రాకెట్ లాంచ్‌లో నీరు భారీ స్థాయిలో sound absorberలా పనిచేస్తుంది.

కంపనాలను కూడా తగ్గిస్తుందా?

అవును. రాకెట్ ఇంజిన్ ignition సమయంలో వచ్చే pressure waves లాంచ్‌ప్యాడ్‌, mobile launcher, rocket structure మొత్తం మీద ప్రభావం చూపుతాయి. ఈ waves తిరిగి పైకి bounce అయితే రాకెట్‌పై అదనపు mechanical stress ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. నీరు ఈ shock waves, vibrations తీవ్రతను తగ్గిస్తుంది. అందుకే దీనిని కేవలం cooling system అని కాకుండా Ignition Overpressure and Sound Suppression System అని కూడా పిలుస్తారు.

వేడి నుంచి కూడా రక్షణ

రాకెట్ exhaust temperature చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇంజిన్ల నుంచి బయటకు వచ్చే వేడి వాయువులు flame trench, flame deflector, mobile launcher వంటి నిర్మాణాలను తీవ్రంగా వేడెక్కిస్తాయి. నీరు ఆ ప్రాంతాలపై ప్రవహించడం వల్ల ఉష్ణోగ్రత ప్రభావం కొంత తగ్గుతుంది. NASA కూడా ఈ water system launch vehicle, launch padను extreme acoustic and temperature environment నుంచి రక్షించడంలో సహాయపడుతుందని చెబుతోంది. NASA

British Airways Emergency Landing: 37 వేల అడుగుల నుంచి 9 వేల అడుగులకు దిగిన విమానం.. అసలేం జరిగింది?

Flame Trench అంటే ఏమిటి?

రాకెట్ కింద కనిపించే ప్రత్యేక మార్గాన్ని flame trench అంటారు. రాకెట్ ఇంజిన్ల నుంచి వచ్చే మంటలు, వేడి exhaust gases నేరుగా launch platformపై పడకుండా వాటిని పక్కకు మళ్లించేందుకు ఈ నిర్మాణాన్ని ఉపయోగిస్తారు. Flame deflector exhaustను ఒక దిశగా మళ్లిస్తుంది. అదే సమయంలో నీరు ఈ ప్రాంతంలోకి విడుదలై వేడి, pressure, sound intensityని తగ్గిస్తుంది. NASA

తెల్లటి మేఘం మొత్తం పొగేనా?

రాకెట్ launch videoలో కనిపించే భారీ తెల్లటి మేఘాన్ని చూసి చాలామంది అది పూర్తిగా rocket smoke అని అనుకుంటారు. కానీ అందులో గణనీయమైన భాగం నీటి ఆవిరి కూడా ఉంటుంది. లాంచ్‌ప్యాడ్‌పై పడుతున్న భారీ నీటి ప్రవాహం రాకెట్ exhaust వేడిని తాకగానే వేగంగా ఆవిరవుతుంది. దీంతో పెద్ద తెల్లటి steam cloud ఏర్పడుతుంది. అందుకే liftoff సమయంలో launch pad మొత్తాన్ని తెల్లటి మేఘం కప్పేసినట్లు కనిపిస్తుంది.

నీటిని ఎప్పుడు విడుదల చేస్తారు?

రాకెట్ గాల్లోకి వెళ్లిన తర్వాత నీరు పోయడం మొదలుపెట్టరు. NASA Pad 39B వ్యవస్థలో నీటి ప్రవాహం T-Zeroకు సుమారు 20 సెకన్ల ముందే ప్రారంభమవుతుంది. అంటే rocket liftoffకు ముందే padను protective water environmentలోకి తీసుకెళ్తారు. ఇంజిన్లు full powerకు చేరుకునే సమయానికి launch pad ఇప్పటికే నీటితో నిండిపోయి ఉంటుంది.

నీటిని ఎక్కడ నిల్వ చేస్తారు?

Launch Pad 39B వద్ద sound suppression system కోసం ఉన్న water tower సుమారు 400,000 gallons నీటిని నిల్వ చేయగలదని NASA చెబుతోంది. రాకెట్ లాంచ్ సమయంలో valves తెరిచి gravity, pressure systems సహాయంతో నీటిని భారీ వేగంతో padపైకి పంపిస్తారు.

ప్రతి రాకెట్‌కు ఒకే పరిమాణంలో నీరు అవసరమా?

రాకెట్ పరిమాణం, engine thrust, launch pad design, flame trench, acoustic environment ఆధారంగా నీటి అవసరం మారుతుంది. NASA SLSకు ఉపయోగించే నీటి పరిమాణం ఒక ఉదాహరణ మాత్రమే. చిన్న launch vehiclesకు తక్కువ నీరు సరిపోవచ్చు. భారీ rocketsకు మరింత శక్తివంతమైన suppression system అవసరమవుతుంది. కాబట్టి “ప్రతి rocket launchకు 17 లక్షల లీటర్లు తప్పనిసరి” అని చెప్పడం తప్పు.

నీరు లేకుండా రాకెట్ ప్రయోగించలేరా?

అన్ని launch systems ఒకే విధంగా ఉండవు. కానీ భారీ రాకెట్లలో sound suppression చాలా కీలకం. నీటి suppression లేకపోతే acoustic energy, ignition overpressure వల్ల rocket, payload, launch structureపై stress పెరగవచ్చు. అందుకే NASA వంటి సంస్థలు launch pad designలోనే water deluge systemను కీలక safety systemగా ఏర్పాటు చేస్తాయి.

Read Also: https://studioonenews.com/explainers/gandhi-before-indian-currency-notes/

నీటిని మళ్లీ ఉపయోగిస్తారా?

Launch systemపై ఆధారపడి water recovery, drainage విధానం మారుతుంది. కొంత నీరు steamగా మారిపోతుంది. కొంత runoffగా flame trench, drainage systems ద్వారా బయటకు వెళ్తుంది. Launch pad వద్ద ఉపయోగించే నీటి నిర్వహణలో environmental safety కూడా కీలక అంశమే.

Gandhi Before Indian Currency Notes: గాంధీకి ముందు నోట్లపై ఎవరి బొమ్మ?తెలియని కరెన్సీ చరిత్ర ఇదే!

చివరికి అసలు విషయం ఏమిటి?

రాకెట్ లాంచ్‌కు ఉపయోగించే లక్షల లీటర్ల నీరు రాకెట్‌ను పైకి ఎగరేయడానికి కాదు.

దాని ప్రధాన ఉపయోగాలు:

శబ్దాన్ని తగ్గించడం, pressure wavesను నియంత్రించడం, vibrationsను తగ్గించడం, launch padను వేడి నుంచి రక్షించడం, rocket మరియు payloadకు సురక్షితమైన liftoff environment కల్పించడం.

NASA SLS వంటి భారీ రాకెట్ల విషయంలో కేవలం కొన్ని సెకన్లలోనే దాదాపు 17 లక్షల లీటర్ల నీరు ప్రవహించడం చూస్తే, రాకెట్ లాంచ్ వెనుక కేవలం engines మాత్రమే కాకుండా ఎంత పెద్ద ground engineering system పనిచేస్తుందో అర్థమవుతుంది. NASA

Read Also: స్టూడియో వన్ నెట్‌వర్క్ ఛానల్స్