Gandhi Before Indian Currency Notes: గాంధీకి ముందు నోట్లపై ఎవరి బొమ్మ?
తెలియని కరెన్సీ చరిత్ర ఇదే!
ఈరోజు భారత కరెన్సీ నోటు అంటే ముందుగా గుర్తుకు వచ్చేది మహాత్మా గాంధీ చిత్రం. కానీ భారత నోట్లపై గాంధీజీ చిత్రం ఎప్పటి నుంచో లేదు. బ్రిటిష్ పాలనలో రాజుల బొమ్మలు ఉండగా, స్వాతంత్ర్యం తర్వాత చాలాకాలం వ్యక్తుల portraits కంటే జాతీయ చిహ్నాలు, అభివృద్ధిని సూచించే చిత్రాలకే ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
Gandhi Before Indian Currency Notes: మొదట నోట్లపై ఎవరి చిత్రం ఉండేది?
భారతదేశంలో ఆధునిక paper money చరిత్ర 18వ శతాబ్దం చివర్లో ప్రారంభమైంది. ప్రారంభ దశలో private banks, Presidency Banks జారీ చేసిన నోట్లపై వివిధ చిహ్నాలు, భవనాలు, Britannia వంటి motifs ఉండేవి. 1861 Paper Currency Act తర్వాత నోట్లు జారీ చేసే అధికారాన్ని Government of India తన చేతుల్లోకి తీసుకుంది.
King George V బొమ్మ ఎలా వచ్చింది?
మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో చిన్న denomination నోట్ల అవసరం పెరగడంతో 1917లో ₹1 నోటు, తర్వాత ₹2½ నోటు జారీ చేశారు. ఇవి King George V portraitను కలిగి ఉండేవి. 1923 నుంచి King’s Portrait Seriesలో George V చిత్రం సాధారణ లక్షణంగా మారింది.
RBI మొదటి నోటుపై ఎవరు?
Reserve Bank of India 1935లో ఏర్పడింది. RBI జారీ చేసిన తొలి నోటు 1938లో వచ్చిన ₹5 నోటు. దానిపై King George VI చిత్రం ఉండేది. తర్వాత ₹10, ₹100, ₹1,000, ₹10,000 నోట్లను కూడా RBI విడుదల చేసింది.
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత కూడా రాజు బొమ్మ ఉందా?
అవును. 1947లో భారత్ స్వాతంత్ర్యం పొందిన వెంటనే కొత్త నోట్లు పూర్తిగా మారిపోలేదు. కొంతకాలం పాత George VI seriesనే కొనసాగించారు. కొత్త స్వతంత్ర భారత కరెన్సీ డిజైన్‌కు మార్పు దశలవారీగా జరిగింది.
Gandhi Photo on Currency గాంధీ బొమ్మనే వెంటనే ఎందుకు పెట్టలేదు?
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత King’s portrait స్థానంలో మహాత్మా గాంధీ portrait పెట్టాలనే ఆలోచన నిజంగానే పరిశీలించారు. కానీ చివరకు గాంధీ చిత్రానికి బదులుగా సారనాథ్ అశోక స్తంభంలోని Lion Capitalను ఎంచుకున్నారు. RBI Currency Museum ఇదే విషయాన్ని స్పష్టంగా పేర్కొంటుంది.
స్వతంత్ర భారత తొలి నోటు ఏది?
1949లో Government of India కొత్త డిజైన్‌తో ₹1 నోటు విడుదల చేసింది. ఆ తర్వాత 1950లో ₹2, ₹5, ₹10, ₹100 denominationల్లో Republic India notes వచ్చాయి. వీటిలో King’s portrait స్థానాన్ని Ashoka Lion Capital వంటి భారతీయ జాతీయ చిహ్నాలు తీసుకున్నాయి.
Gandhi Photo on Currency గాంధీజీ చిత్రం మొదట ఎప్పుడు వచ్చింది?
ఇక్కడ ఒక ఆసక్తికర విషయం ఉంది. గాంధీజీ చిత్రం 1996లోనే మొదటిసారి నోట్లపై వచ్చిందనుకోవడం తప్పు.
RBI records ప్రకారం 1969లో ₹10 నోటు వెనుకభాగంలో Mahatma Gandhi portrait వచ్చింది. అదే సంవత్సరం ₹100 నోటు వెనుక గాంధీజీ సేవాగ్రామ్ ఆశ్రమ నేపథ్యంలో కూర్చున్న చిత్రం కూడా ఉపయోగించారు.
Read also: టెక్స్‌టైల్ ఇంజనీరింగ్ నుంచి ఆకాశంలో 174 మందిని కాపాడిన హీరో, వరకూ https://studioonenews.com/telugu-news/captain-smit-machchhar-real-story/
₹500 నోటుపై గాంధీ portrait ఎప్పుడు?
1987లో ₹500 నోటుపై మహాత్మా గాంధీ portraitను ప్రధానంగా ప్రవేశపెట్టారు. ఆ నోటుపై Ashoka Pillar watermark కూడా ఉండేది.
1996 ఎందుకు ముఖ్యమైన సంవత్సరం?
1996 నుంచి Mahatma Gandhi Series ప్రారంభమైంది. ఈ seriesలో గాంధీజీ portrait నోట్ల ముందు భాగంలో ప్రధాన గుర్తింపుగా మారింది. counterfeit currencyని అరికట్టేందుకు కొత్త security features కూడా చేర్చారు.
read also: స్టూడియో వన్ నెట్‌వర్క్ ఛానల్స్
అంటే గాంధీకి ముందు ఎవరి బొమ్మ?
సరళంగా చెప్పాలంటే:
బ్రిటిష్ కాలం:
King George V → King George VI
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత:
వ్యక్తి portraitకు బదులుగా Ashoka Lion Capital, dams, agriculture, science, culture వంటి భారతీయ చిహ్నాలు
1969 నుంచి:
కొన్ని నోట్ల వెనుక Mahatma Gandhi చిత్రం
1987 నుంచి:
₹500 నోటుపై Gandhi portrait
1996 నుంచి:
Mahatma Gandhi Series దేశవ్యాప్తంగా ప్రధాన currency designగా మారింది.
