AP Local Elections: ఏపీ స్థానిక ఎన్నికలకు లైన్ క్లియర్.. వైకాపాకు షాక్, బీసీ రిజర్వేషన్లపై ప్రభుత్వానికి ఎదురుదెబ్బ!
AP Local Body Elections 2026: ఆంధ్రప్రదేశ్లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణపై నెలకొన్న న్యాయపరమైన సందిగ్ధతకు సుప్రీంకోర్టు కీలక స్పష్టత ఇచ్చింది. ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ (SIR) పూర్తయ్యే వరకు ఎన్నికలు నిర్వహించకూడదన్న వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ వాదనకు అత్యున్నత న్యాయస్థానంలో ఊరట లభించలేదు. మరోవైపు స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించే ప్రయత్నంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి కూడా ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. అక్టోబర్ 9న వేర్వేరు ధర్మాసనాలు ఈ రెండు అంశాలపై విచారణ జరిపాయి.
AP Local Elections నిర్వహణకు మార్గం సుగమం
ఆంధ్రప్రదేశ్లో గ్రామ పంచాయతీలు, మున్సిపాలిటీలు, ఇతర స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు సంబంధించి రాష్ట్ర హైకోర్టు అక్టోబర్ 1న కీలక ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఆరు వారాల్లోగా ఎన్నికల ప్రక్రియను ప్రారంభించాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘాన్ని ఆదేశించింది. అయితే ఓటర్ల జాబితా ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ పూర్తికాకుండా ఎన్నికలు నిర్వహించడం సరికాదని వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ వాదించింది. సవరించిన ఓటర్ల జాబితాలు అందుబాటులోకి వచ్చిన తర్వాతే ఎన్నికల ప్రక్రియ చేపట్టాలని కోరుతూ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించింది. ఈ వ్యవహారంపై భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్, జస్టిస్ జోయ్మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మోహనలతో కూడిన ధర్మాసనం విచారణ జరిపింది. SIR కొనసాగుతోందన్న కారణంతో స్థానిక ఎన్నికలను వాయిదా వేయాల్సిన అవసరం లేదని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ విడుదలయ్యే సమయానికి చట్టబద్ధంగా అమల్లో ఉన్న ఓటర్ల జాబితాను ఉపయోగించుకోవచ్చని పేర్కొంది.
పాత ఓటర్ల జాబితాతోనే ఎన్నికలా?
ఈ విచారణలో అత్యంత కీలకమైన అంశం ఓటర్ల జాబితా. ఎన్నికల సంఘం చేపట్టిన SIR ప్రక్రియలో ఓటర్ల పేర్ల తొలగింపులు, కొత్త పేర్ల నమోదు జరుగుతున్నాయని పిటిషనర్ తరఫు న్యాయవాది వాదించారు. అక్టోబర్ 16న తుది సవరించిన ఓటర్ల జాబితాను ప్రచురించే అవకాశం ఉందని విచారణ సందర్భంగా కోర్టు దృష్టికి తీసుకొచ్చారు. దీంతో సుప్రీంకోర్టు రెండు పరిస్థితులను స్పష్టం చేసింది.
మొదటిది: స్థానిక ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ విడుదలకు ముందే SIR పూర్తయి తుది ఓటర్ల జాబితా ప్రచురితమైతే, ఆ సవరించిన జాబితాను వర్తించే చట్టాల ప్రకారం ఉపయోగించుకోవాలి.
రెండోది: నోటిఫికేషన్ విడుదలయ్యే సమయానికి SIR తుది జాబితా అందుబాటులోకి రాకపోతే, అప్పటికి అమల్లో ఉన్న ఓటర్ల జాబితాల ఆధారంగానే ఎన్నికల ప్రక్రియ కొనసాగించవచ్చు.
దీంతో SIR పేరుతో ఎన్నికల నిర్వహణను నిలిపివేయాలన్న వాదనకు న్యాయస్థానం మద్దతు ఇవ్వలేదు.
AP Local Elections ఆరు వారాల గడువుపై కీలక నిర్ణయం
AP Local Elections పదవీకాలం ముగిసిన నేపథ్యంలో ఎన్నికల ప్రక్రియను సత్వరమే ప్రారంభించాల్సిన అవసరాన్ని హైకోర్టు గుర్తించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్లో పట్టణ స్థానిక సంస్థల పదవీకాలం మార్చి 17, 2026న, గ్రామ పంచాయతీల పదవీకాలం ఏప్రిల్ 2, 2026న ముగిసినట్లు హైకోర్టు తీర్పులో పేర్కొన్నారు.
ఈ నేపథ్యంలో అక్టోబర్ 1న ఇచ్చిన ఆదేశాల్లో ఆరు వారాల్లోగా ఎన్నికల ప్రక్రియను ప్రారంభించాలని సూచించింది. ఈ ఆదేశాల అమలుకు SIR అడ్డంకి కాదని సుప్రీంకోర్టు తాజాగా స్పష్టం చేయడంతో స్థానిక ఎన్నికల నిర్వహణకు మార్గం సుగమమైంది. అయితే ఎన్నికల పోలింగ్ తేదీలు, నామినేషన్ల షెడ్యూల్, ఫలితాల తేదీలను రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం అధికారికంగా ప్రకటించాల్సి ఉంది.
బీసీ రిజర్వేషన్లపై ఏపీ ప్రభుత్వానికి షాక్
స్థానిక ఎన్నికల నిర్వహణ విషయంలో వైకాపాకు ఊరట లభించకపోగా, బీసీ రిజర్వేషన్ల వ్యవహారంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి కూడా సుప్రీంకోర్టులో నిరాశ ఎదురైంది. గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు 34 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 2026 ఆగస్టు 20న జీవో నంబర్ 105 జారీ చేసింది. పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో 33.33 శాతం రిజర్వేషన్లకు సంబంధించి ఆగస్టు 19న జీవో నంబర్ 1065 విడుదల చేసింది.
అయితే ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీలకు కలిపి వర్తించే రిజర్వేషన్లు సాధారణంగా 50 శాతం రాజ్యాంగపరమైన పరిమితిని దాటరాదన్న న్యాయసూత్రానికి ఇవి విరుద్ధంగా ఉన్నాయని పిటిషన్లు దాఖలయ్యాయి. ఈ అంశాలను పరిశీలించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు రెండు జీవోలను కొట్టివేసింది. ఆ తీర్పును సవాలు చేస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించింది.
డెడికేటెడ్ కమిషన్ నివేదికపై ప్రశ్నలు
జస్టిస్ దీపాంకర్ దత్తా, జస్టిస్ షీల్ నాగు ధర్మాసనం రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పిటిషన్పై విచారణ జరిపింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫున సీనియర్ న్యాయవాది ముకుల్ రోహత్గీ వాదనలు వినిపించారు. బీసీ రిజర్వేషన్లను నిర్ణయించేందుకు ప్రభుత్వం సేకరించిన సమాచారాన్ని హైకోర్టు తగిన విధంగా పరిగణనలోకి తీసుకోలేదని తెలిపారు. అయితే రిజర్వేషన్ల శాతాన్ని నిర్ణయించేందుకు ఉపయోగించిన గణాంకాల చట్టబద్ధత, విశ్వసనీయతపై సుప్రీంకోర్టు ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. ప్రత్యేకించి యూనిఫైడ్ ఫ్యామిలీ సర్వే ఆధారంగా రిజర్వేషన్లు నిర్ణయించడంపై హైకోర్టు వ్యక్తం చేసిన అభ్యంతరాలను ధర్మాసనం ప్రస్తావించింది. రిజర్వేషన్ల నిర్ణయానికి అవసరమైన నిర్దిష్టమైన గణాంక ఆధారాలు, చట్టపరమైన ప్రమాణాలు తగిన రీతిలో పాటించలేదన్న హైకోర్టు నిర్ణయంలో జోక్యం చేసుకునేందుకు సుప్రీంకోర్టు నిరాకరించింది. దీంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పిటిషన్ను కొట్టివేసింది.
స్థానిక ఎన్నికలపై ఈ తీర్పుల ప్రభావం ఏమిటి?
ఒకే రోజు సుప్రీంకోర్టులో జరిగిన ఈ రెండు పరిణామాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ స్థానిక ఎన్నికలపై కీలక ప్రభావం చూపనున్నాయి. ఎన్నికల నిర్వహణకు SIR కారణంగా ఎదురవుతున్న న్యాయపరమైన అడ్డంకి తొలగింది. అయితే రిజర్వేషన్ల ఖరారు ప్రక్రియలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం న్యాయపరమైన ప్రమాణాలను పాటించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. స్థానిక సంస్థల్లో బీసీలకు ఏ మేరకు రిజర్వేషన్లు అమలవుతాయి? వాటిని ఏ గణాంకాల ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు? ఎన్నికల నోటిఫికేషన్ ఎప్పుడు విడుదలవుతుంది? అనే అంశాలు ఇకపై ప్రాధాన్యం సంతరించుకోనున్నాయి. మరోవైపు స్థానిక ఎన్నికలకు సిద్ధమవుతున్న అధికార కూటమి, వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీతో పాటు ఇతర రాజకీయ పార్టీలకు ఈ తీర్పులు కీలక పరిణామాలుగా మారాయి.
మొత్తానికి స్థానిక ఎన్నికల నిర్వహణ విషయంలో వైకాపా వాదనకు ఊరట లభించకపోగా, బీసీ రిజర్వేషన్ల విషయంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి కూడా న్యాయపరమైన ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. స్థానిక ఎన్నికల షెడ్యూల్పై ఇప్పుడు అందరి దృష్టి రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘంపై పడింది.
read also: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో అత్యల్ప మెజారిటీ తో గెలిచిన MLA లు ఎవరంటే?





2 comments