Godavari Cauvery Link:
Godavari Cauvery River Link: దక్షిణ భారతదేశంలో నదుల అనుసంధాన ప్రాజెక్టు మరోసారి రాజకీయ చర్చకు కేంద్రంగా మారింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు, తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి సి. జోసెఫ్ విజయ్ మధ్య ఇటీవల విజయవాడలో జరిగిన సమావేశంలో గోదావరి–కావేరి అనుసంధాన ప్రాజెక్టుపై కీలక చర్చలు జరిగాయి. ఈ ప్రతిపాదనను వేగవంతం చేయాలని ఇద్దరు ముఖ్యమంత్రులు అభిప్రాయపడ్డారు. అయితే ప్రాజెక్టు మార్గాన్ని మార్చే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయని, దానివల్ల తెలంగాణ నీటి ప్రయోజనాలకు నష్టం వాటిల్లవచ్చని బీఆర్ఎస్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. అసలు ఈ ప్రాజెక్టు ఏమిటి? చంద్రబాబు ప్రతిపాదన ఏంటి? బీఆర్ఎస్ ఎందుకు వ్యతిరేకిస్తోంది?
Godavari Cauvery River Link విజయవాడలో ఇద్దరు ముఖ్యమంత్రుల భేటీ
అక్టోబర్ 13న తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి విజయ్ ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పర్యటించారు. విజయవాడలో ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడుతో సమావేశమై రెండు రాష్ట్రాల మధ్య నీటి పంపిణీ, నీటి కొరత, గోదావరి–కావేరి నదుల అనుసంధానం వంటి అంశాలపై చర్చించారు. తమిళనాడుకు ఉపరితల జలవనరులు పరిమితంగా ఉన్నాయని, పొరుగు రాష్ట్రాల నుంచి వచ్చే నీటిపై ఆ రాష్ట్రం గణనీయంగా ఆధారపడుతోందని విజయ్ వివరించారు. గోదావరి వరద జలాలను ఇతర నదులతో అనుసంధానం చేస్తే దక్షిణ భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాలకు సాగు, తాగునీటి అవసరాలు తీర్చవచ్చని ఇద్దరు నేతలు అభిప్రాయపడ్డారు. ఈ ప్రాజెక్టుకు జాతీయ ప్రాధాన్యం కల్పించాలని ఇప్పటికే ప్రధాని నరేంద్ర మోదీని కోరినట్లు విజయ్ తెలిపారు.
Godavari Cauvery River Link చెన్నైకి అదనపు కృష్ణా జలాలు కావాలి
నదుల అనుసంధానంతోపాటు తెలుగు గంగ ప్రాజెక్టు ద్వారా చెన్నైకి కృష్ణా జలాల సరఫరా అంశం కూడా సమావేశంలో చర్చకు వచ్చింది. ఈ ఏడాది తమిళనాడుకు ఇప్పటివరకు 4.08 టీఎంసీల నీటిని విడుదల చేసినట్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. అయితే వర్షాభావ పరిస్థితులు, జలాశయాల్లో నీటి నిల్వలు తగ్గిపోవడంతో చెన్నైకి నీటి సరఫరా ప్రభావితమైంది. చెన్నై తాగునీటి అవసరాల దృష్ట్యా అదనపు నీటిని విడుదల చేయాలని విజయ్ కోరారు. ప్రస్తుతం ఉన్న నీటి లభ్యత, స్థానిక అవసరాలు, వాతావరణ పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకుని నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని చంద్రబాబు వివరించారు.
గోదావరి–కావేరి అనుసంధానం అంటే ఏమిటి?
గోదావరి నదిలో లభించే వినియోగంలోకి రాని జలాలను ఇతర నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలకు తరలించాలనే ఆలోచనతో ఈ ప్రాజెక్టును ప్రతిపాదించారు. ఈ పథకంలో గోదావరి నుంచి కృష్ణా, ఆ తర్వాత పెన్నా నదీ వ్యవస్థల మీదుగా కావేరి ప్రాంతానికి నీటిని తరలించడం ప్రధాన ఉద్దేశం. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చర్చిస్తున్న ప్రతిపాదిత మార్గంలో పోలవరం నుంచి కృష్ణా నదీ వ్యవస్థకు, అక్కడి నుంచి బొల్లాపల్లి, బనకచర్ల, పెన్నా, కండలేరు మీదుగా తమిళనాడు వైపు నీటిని తరలించే అంశాలున్నాయి.
ఈ ప్రాజెక్టు అమలైతే కరవు ప్రభావిత ప్రాంతాలకు అదనపు నీరు అందుబాటులోకి వస్తుందని ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రులు భావిస్తున్నారు. అయితే నదుల మధ్య నీటిని తరలించడానికి ముందు నీటి లభ్యత, పరివాహక రాష్ట్రాల హక్కులు, పర్యావరణ ప్రభావం వంటి అంశాలపై నిర్ణయాలు అవసరం.
అసలు తెలంగాణ అభ్యంతరం ఏమిటి?
ప్రాజెక్టు లక్ష్యంకంటే దాని మార్గంలో ప్రతిపాదిస్తున్న మార్పులపైనే బీఆర్ఎస్ ప్రధాన అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తోంది. మాజీ మంత్రి హరీశ్‌రావు అక్టోబర్ 17న తెలంగాణ భవన్‌లో మీడియాతో మాట్లాడుతూ గోదావరి–కావేరి అనుసంధాన ప్రతిపాదనపై పలు ఆరోపణలు చేశారు. గతంలో తెలంగాణలోని ఇచ్చంపల్లి లేదా సమ్మక్క సాగర్ నుంచి నాగార్జునసాగర్ మీదుగా ప్రాజెక్టును చేపట్టాలనే ప్రతిపాదన ఉండేదని గుర్తుచేశారు.
అయితే ఆ మార్గాన్ని మార్చి పోలవరం కేంద్రంగా ప్రాజెక్టును చేపట్టేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రయత్నిస్తోందని ఆరోపించారు. అక్టోబర్ 7న ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు కేంద్రానికి లేఖ రాశారని, అందులో పోలవరం నుంచి అనుసంధానం చేపట్టాలని కోరినట్లు హరీశ్‌రావు పేర్కొన్నారు. ఈ మార్పు వల్ల తెలంగాణకు రావాల్సిన సాగునీటి ప్రయోజనాలు తగ్గిపోయే ప్రమాదముందని ఆయన వాదించారు.
43 టీఎంసీల నీటిపై బీఆర్ఎస్ ఆందోళన
గోదావరి–కావేరి అనుసంధాన ప్రతిపాదనలో మొత్తం 148 టీఎంసీల నీటిని తరలించే అంశం ఉందని హరీశ్‌రావు తెలిపారు. అందులో తెలంగాణకు 43 టీఎంసీల వాటా ఉన్నట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. ప్రాజెక్టు మార్గం మార్చితే ఈ నీటి ప్రయోజనాలపై ప్రభావం పడుతుందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. అలాగే గతంలో ప్రతిపాదించిన ఇచ్చంపల్లి మార్గం ద్వారా ఉమ్మడి వరంగల్, నల్గొండ, రంగారెడ్డి జిల్లాల పరిధిలో సుమారు 2.38 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందే అవకాశం ఉండేదని వివరించారు.
ఆ మార్గాన్ని వదిలి పోలవరం నుంచి నీటిని తరలిస్తే తెలంగాణకు ప్రతిపాదిత ప్రయోజనాలు దక్కకపోవచ్చని ఆయన ఆరోపించారు. అయితే ఈ గణాంకాలు బీఆర్ఎస్ వెల్లడించిన వివరాలు. కొత్త మార్గంపై తుది నిర్ణయం, రాష్ట్రాలవారీ నీటి కేటాయింపులు అధికారికంగా ఖరారైనట్లు సమాచారం లేదు.
పోలవరం–బనకచర్ల ప్రతిపాదనతో సంబంధం ఏంటి?
పోలవరం నుంచి గోదావరి జలాలను కృష్ణా, పెన్నా ప్రాంతాల మీదుగా రాయలసీమకు తరలించాలనే ప్రతిపాదనను ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం గతంలోనూ ప్రస్తావించింది. పోలవరం–బనకచర్ల, నల్లమలసాగర్ వంటి ప్రతిపాదనలపై తెలంగాణ రాజకీయాల్లో ఇప్పటికే చర్చ జరిగింది. తాజా గోదావరి–కావేరి అనుసంధానంలో పోలవరం మార్గాన్ని ఉపయోగించాలనే అంశం ముందుకు రావడంతో ఈ పాత వివాదం మరోసారి తెరపైకి వచ్చింది. అయితే వివిధ ప్రాజెక్టుల ప్రణాళికలు, నీటి పరిమాణాలు, ప్రతిపాదిత మార్గాలు ఒకేలా ఉండకపోవచ్చు. వాటిని ఒకే ఆమోదిత ప్రాజెక్టుగా భావించకూడదు.
రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వంపై హరీశ్‌రావు విమర్శలు
తెలంగాణ నీటి ప్రయోజనాలను కాపాడటంలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం విఫలమవుతోందని హరీశ్‌రావు విమర్శించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రతిపాదనపై ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వం తగిన స్థాయిలో స్పందించడం లేదని ఆరోపించారు. గోదావరి జలాల వినియోగం విషయంలో తెలంగాణ తన హక్కులను కేంద్రం ముందు బలంగా వినిపించాలని డిమాండ్ చేశారు. రాష్ట్రంలో సాగునీటి ప్రాజెక్టుల నిర్వహణ, లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ పంప్‌హౌస్‌ల పనితీరుపైనా ఆయన ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. ఈ ఆరోపణలు బీఆర్ఎస్ రాజకీయ వైఖరిని ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. ప్రతిపాదిత కొత్త మార్గంపై తెలంగాణ ప్రభుత్వం నుంచి పూర్తి అధికారిక స్పందన వెలువడిన తర్వాత మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.
నవంబర్ 3 సమావేశం ఎందుకు కీలకం?
జాతీయ జల అభివృద్ధి సంస్థ (NWDA) నవంబర్ 3న ఢిల్లీలో నిర్వహించనున్న సమావేశంలో గోదావరి–కావేరి అనుసంధానంపై చర్చ జరిగే అవకాశముందని హరీశ్‌రావు తెలిపారు. అందులో ప్రాజెక్టు మార్గం మార్పు అంశాన్ని చర్చించనున్నట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు. అయితే ఈ సమావేశం ఎజెండాను అధికారికంగా పరిశీలించాల్సి ఉంది.
కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ 2026 ఆగస్టులో వెల్లడించిన సమాచారం ప్రకారం ఇచ్చంపల్లి–నాగార్జునసాగర్–సోమశిల–కావేరి అనుసంధానానికి సంబంధించి డీపీఆర్ సిద్ధమైంది. కానీ అన్ని రాష్ట్రాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం, తదుపరి అనుమతులు ఇంకా కీలక అంశాలుగానే ఉన్నాయి.
నదుల అనుసంధానంతో ఎవరికి ప్రయోజనం?
ఈ ప్రాజెక్టుతో నీటి కొరత ఎదుర్కొంటున్న ప్రాంతాలకు సాగు, తాగునీటి సరఫరా మెరుగుపడవచ్చని ప్రతిపాదనకు మద్దతిస్తున్న ప్రభుత్వాలు చెబుతున్నాయి. అయితే గోదావరి పరివాహక ప్రాంతాల్లో భవిష్యత్ అవసరాలు, రాష్ట్రాలవారీ నీటి హక్కులు, పర్యావరణ ప్రభావాలు కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ప్రత్యేకించి తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడు సహా సంబంధిత రాష్ట్రాల మధ్య సాంకేతిక, పరిపాలనా స్థాయిలో ఏకాభిప్రాయం ఏర్పడాల్సి ఉంది.
చివరకు ఏం జరగనుంది?
చంద్రబాబు–విజయ్ సమావేశంతో గోదావరి–కావేరి అనుసంధానాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లాలనే చర్చ వేగం పుంజుకుంది.
మరోవైపు తెలంగాణ ప్రయోజనాలపై బీఆర్ఎస్ అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేయడంతో ప్రాజెక్టు మార్గం, నీటి కేటాయింపులపై కొత్త ప్రశ్నలు తలెత్తాయి.
ఇప్పటివరకు ప్రాజెక్టు మార్గాన్ని మార్చుతూ తుది నిర్ణయం వెలువడలేదు. కేంద్రం, సంబంధిత రాష్ట్రాల మధ్య జరగనున్న చర్చల్లో ఏ ప్రతిపాదనకు ప్రాధాన్యం ఇస్తారు? తెలంగాణ అభ్యంతరాలను ఎలా పరిష్కరిస్తారు? అన్న అంశాలు కీలకంగా మారాయి.
also read: స్టూడియో వన్ నెట్‌వర్క్ ఛానల్స్
Table of Contents
https://en.wikipedia.org/wiki/Indian_rivers_interlinking_project
3 comments