Nepal Floods: జలప్రళయానికి కారణమేంటి? ISRO Satellite Imagesలో కీలక ఆధారాలు…
నేపాల్‌లో సంభవించిన భారీ వరదలు తీవ్ర విషాదాన్ని మిగిల్చాయి. క్షణాల్లో ఉప్పొంగిన వరద ప్రవాహం భారీగా విధ్వంసం సృష్టించగా.. అనేక మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. భారత్, చైనా సహా వివిధ దేశాలకు చెందిన పలువురు గల్లంతైనట్లు సమాచారం. మరోవైపు ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో సహాయక చర్యలు కొనసాగుతున్నాయి.
ఈ విపత్తుకు అసలు కారణం ఏమిటన్న దానిపై ఇప్పుడు కీలక చర్చ జరుగుతోంది. దీనిపై భారత అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO)కు చెందిన National Remote Sensing Centre (NRSC) ఉపగ్రహ చిత్రాలను విశ్లేషించింది. ప్రాథమిక పరిశీలనలో ఎత్తైన హిమాలయ ప్రాంతంలో గ్లేసియర్ కూలిపోవడం లేదా మంచు-రాళ్ల భారీ విరిగిపడటం వరద ఉధృతికి కారణమై ఉండొచ్చని అంచనా వేసింది.
ISRO Satellite Images ఏం చెబుతున్నాయి?
NRSC విశ్లేషణలో ప్రమాదానికి ముందు, తర్వాత తీసిన ఉపగ్రహ చిత్రాలను పోల్చారు. ఈ పరిశీలనలో నేపాల్-టిబెట్ సరిహద్దుకు సమీపంలోని పర్వత ప్రాంతంలో గణనీయమైన భూభాగ మార్పులు గుర్తించినట్లు సమాచారం.
ఆగస్టు 26న ఉదయం సుమారు 10.30 గంటలకు Resourcesat-2A ఉపగ్రహంలోని AWiFS సెన్సార్ సేకరించిన చిత్రాల్లో హిమనద ప్రాంతం, నదీ ప్రవాహం, దిగువ ప్రాంతాల్లోని వరద ప్రభావాలను పరిశీలించినట్లు NRSC తెలిపింది.
అదే ప్రాంతానికి సంబంధించిన ముందస్తు చిత్రాలతో పోల్చినప్పుడు మంచు ప్రాంతంలో భారీ మార్పులు, నదీ మార్గం విస్తరించడం, దిగువకు వరద నీరు చేరిన ఆనవాళ్లు కనిపించినట్లు విశ్లేషణ సూచిస్తోంది.
అసలు ఏం జరిగి ఉండొచ్చు?
NRSC ప్రాథమిక అంచనా ప్రకారం.. హిమనదం లేదా పర్వత ప్రాంతంలోని మంచు, రాళ్ల భారీ భాగం ఒక్కసారిగా విరిగిపడటం ఈ ఘటనకు కారణమై ఉండొచ్చు.
భారీ మొత్తంలో మంచు, రాళ్లు, మట్టి, ఇతర శిథిలాలు నదిలోకి చేరడంతో ప్రవాహానికి తాత్కాలికంగా అడ్డంకి ఏర్పడి ఉండొచ్చని అంచనా. దీంతో నీరు ఒక ప్రాంతంలో పేరుకుపోయి.. ఆ తర్వాత ఒక్కసారిగా విడుదలైతే వరద ఉధృతి మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
నీటితో పాటు భారీగా శిథిలాలు దిగువకు కొట్టుకురావడం వల్ల debris surge ఏర్పడి నదీ పరివాహక ప్రాంతాల్లో విధ్వంసం పెరిగి ఉండొచ్చని NRSC ప్రాథమికంగా భావిస్తోంది.
మూడింట రెండు వంతుల గ్లేసియర్ కూలిందా?
ఉపగ్రహ చిత్రాల ఆధారంగా హిమనదంలోని దాదాపు మూడింట రెండు వంతుల భాగం విడిపోయి కూలిపోయి ఉండొచ్చని ప్రాథమిక అంచనాలు వెలువడ్డాయి. అయితే దీనిని తుది నిర్ధారణగా చూడాల్సిన అవసరం లేదు.
ఆగస్టు 24న తీసిన Sentinel-2 చిత్రాల్లో కనిపించిన హిమనద ప్రాంతంతో.. ఆగస్టు 26న తీసిన Landsat-9 చిత్రాలను పోల్చినప్పుడు అక్కడ గణనీయమైన మార్పులు గుర్తించినట్లు సమాచారం.
ఘటన తర్వాతి చిత్రాల్లో ఆ ప్రాంతంలో మంచు, రాళ్లు, ఇతర శిథిలాలు విరిగిపడినట్లు కనిపించడంతో దానిని **‘Zone of Glacier Breakage and Collapse’**గా గుర్తించారు.
భోటే కోసి నది ఉగ్రరూపం
వరదకు ముందు, తర్వాత తీసిన చిత్రాల్లో Bhote Koshi River వెడల్పులో కూడా గణనీయమైన మార్పులు కనిపించినట్లు NRSC విశ్లేషణ వెల్లడించింది.
సాధారణంగా నది ప్రవహించే మార్గాన్ని దాటి నీరు పక్కనే ఉన్న లోయ ప్రాంతాల్లోకి విస్తరించినట్లు ఉపగ్రహ చిత్రాల్లో గుర్తించారు. Rasuwa జిల్లాలోని Rasuwagadhi, Timure ప్రాంతాలతో పాటు నేపాల్-టిబెట్ సరిహద్దుకు సమీపంలోని ప్రాంతాల్లోనూ వరద ప్రభావం కనిపించినట్లు సమాచారం.
Trishuli River వ్యవస్థ వెంట కూడా భారీ నీటి ప్రవాహం, శిథిలాల కదలికకు సంబంధించిన ఆనవాళ్లు గుర్తించినట్లు NRSC తెలిపింది.
భారీగా శిథిలాల ప్రవాహం
ఈ ఘటనలో కేవలం వరద నీరే కాకుండా.. మంచు, రాళ్లు, మట్టి, ఇతర నిర్మాణ శిథిలాలు కూడా భారీగా దిగువకు కొట్టుకువచ్చి ఉండొచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు.
హిమనదం లేదా మంచు-రాళ్ల కొండచరియలు కూలడం వల్ల నదీ ప్రవాహానికి తాత్కాలికంగా అడ్డంకి ఏర్పడి.. ఆ తర్వాత నీరు ఒక్కసారిగా విడుదలై ఉంటే flash flood తీవ్రత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
అయితే ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న ఉపగ్రహ విశ్లేషణ ఆధారంగా వరదలో మునిగిన మొత్తం విస్తీర్ణం, కొట్టుకువచ్చిన శిథిలాల పరిమాణం, నదిలో నీటి ప్రవాహం స్థాయి, మౌలిక వసతులకు జరిగిన నష్టం వంటి అంశాలను NRSC ఇంకా పూర్తిగా నిర్ధారించలేదు.
మేఘాల కారణంగా విశ్లేషణకు పరిమితులు
ప్రభావిత ప్రాంతంలోని కొన్ని ప్రాంతాలు మేఘాలతో కప్పబడి ఉండటం వల్ల ఉపగ్రహ చిత్రాల ఆధారంగా పూర్తి స్థాయి నష్టం అంచనా వేయడంలో పరిమితులు ఉన్నట్లు NRSC పేర్కొంది.
అందువల్ల ప్రస్తుతం వెల్లడైన వివరాలను ప్రాథమిక విశ్లేషణగానే చూడాలి. మరింత ఉపగ్రహ డేటా, ఇతర శాస్త్రీయ ఆధారాలను పరిశీలించిన తర్వాతే గ్లేసియర్ కూలిపోవడం, వరద ఉధృతి, శిథిలాల ప్రవాహం మధ్య ఉన్న సంబంధంపై స్పష్టమైన నిర్ధారణకు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
ప్రస్తుతం మాత్రం ISRO-NRSC విశ్లేషణలో కనిపించిన ఉపగ్రహ ఆధారాలు నేపాల్‌లో సంభవించిన ఈ జలప్రళయం వెనుక హిమాలయ ప్రాంతంలో జరిగిన భారీ భౌగోళిక మార్పుల కోణాన్ని బలపరుస్తున్నాయి.
