ప్రపంచ రాజకీయాల్లో మరో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. భారత్ అధ్యక్షతన న్యూఢిల్లీలో జరిగిన 18వ BRICS Summitలో సభ్య దేశాలు New Delhi Declarationను ఆమోదించాయి. సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో జరిగిన ఈ సదస్సులో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థతో పాటు వెస్ట్ ఏషియా సంక్షోభం, గాజా పరిస్థితులు, ఉగ్రవాదం, వాణిజ్య ఆంక్షలు, ఐక్యరాజ్యసమితి సంస్కరణలు వంటి అనేక అంశాలపై చర్చ జరిగింది.
మరి BRICS అంటే అసలు ఏంటి? ఈ కూటమికి ఇంత ప్రాధాన్యత ఎందుకు వచ్చింది? న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్లో ఏం ఉంది? భారత్కు దీనివల్ల కలిగే ప్రయోజనం ఏంటి? ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
BRICS అంటే ఏంటి?
BRICS అనేది అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రధాన దేశాల మధ్య సహకారం కోసం ఏర్పడిన అంతర్జాతీయ వేదిక.
ఇటీవలి విస్తరణతో ఇందులో బ్రెజిల్, రష్యా, భారత్, చైనా, దక్షిణాఫ్రికాతో పాటు ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా, ఇండోనేషియా, ఇరాన్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ వంటి దేశాలు ఉన్నాయి.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల పాత్రను పెంచడం, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, సాంకేతికత, ఆరోగ్యం వంటి రంగాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని పెంచడం BRICS ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఒకటి.
న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్ ఎందుకు కీలకం?
2026 BRICS Summitలో ఆమోదించిన New Delhi Declarationలో 140 పేరాలు ఉన్నాయి.
ప్రపంచంలో ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న కీలక సంక్షోభాలపై BRICS దేశాలు తమ ఉమ్మడి వైఖరిని ఇందులో వెల్లడించాయి. ముఖ్యంగా వెస్ట్ ఏషియాలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసి, అన్ని పక్షాలు సంయమనం పాటించాలని, వివాదాలను చర్చలు, దౌత్యం ద్వారా పరిష్కరించుకోవాలని పిలుపునిచ్చాయి.
వెస్ట్ ఏషియా విషయంలో BRICS ఏం చెప్పింది?
ప్రస్తుతం వెస్ట్ ఏషియాలో కొనసాగుతున్న ఘర్షణలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపైనా ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
ఇంధన సరఫరా, చమురు ధరలు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం వంటి అంశాలపై ఈ పరిణామాల ప్రభావం ఉంటుంది.
ఈ నేపథ్యంలో BRICS దేశాలు మరింత ఉద్రిక్తతకు దారితీసే చర్యలను నివారించాలని, చర్చలు మరియు దౌత్య మార్గాల ద్వారా సమస్యలను పరిష్కరించుకోవాలని పిలుపునిచ్చాయి.
అమెరికా టారిఫ్లపై BRICS వైఖరి ఏంటి?
ఏకపక్ష టారిఫ్లు, వాణిజ్య ఆంక్షలు ప్రపంచ వాణిజ్యానికి ఇబ్బందులు కలిగించవచ్చని BRICS దేశాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి.
ప్రత్యేకంగా ఏకపక్ష ఆర్థిక ఆంక్షలు అంతర్జాతీయ వాణిజ్య వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని డిక్లరేషన్లో పేర్కొన్నారు.
అంటే ప్రపంచ వాణిజ్యం కొన్ని దేశాల నిర్ణయాల ఆధారంగా మాత్రమే కాకుండా, మరింత సమతుల్యమైన అంతర్జాతీయ వ్యవస్థలో కొనసాగాలని BRICS దేశాలు కోరుతున్నాయి.
పహల్గామ్ ఉగ్రదాడిపై కీలక ప్రస్తావన
భారత్కు సంబంధించి మరో ముఖ్యమైన అంశం పహల్గామ్ ఉగ్రదాడి.
BRICS డిక్లరేషన్లో పహల్గామ్ ఉగ్రదాడిని ఖండించారు. ఉగ్రవాదాన్ని ఏ రూపంలో ఉన్నా ఎదుర్కోవాల్సిన అవసరాన్ని సభ్య దేశాలు మరోసారి స్పష్టం చేశాయి.
భారత్కు ఇది దౌత్యపరంగా ముఖ్యమైన పరిణామంగా భావిస్తున్నారు.
డాలర్కు ప్రత్యామ్నాయం వస్తుందా?
BRICS గురించి మాట్లాడిన ప్రతిసారి మరో ప్రశ్న వస్తుంది.
“BRICS దేశాలు కలిసి అమెరికా డాలర్కు ప్రత్యామ్నాయ కరెన్సీ తీసుకొస్తాయా?”
ప్రస్తుతం దీన్ని అంత సులభంగా చెప్పలేం.
అయితే సభ్య దేశాల మధ్య స్థానిక కరెన్సీల వినియోగం, ప్రత్యామ్నాయ చెల్లింపు వ్యవస్థలపై సహకారాన్ని పెంచే ప్రయత్నాలు మాత్రం కొనసాగుతున్నాయి.
అంటే వెంటనే “BRICS కరెన్సీ” వచ్చేస్తుందని కాదు. కానీ అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో ఇతర చెల్లింపు మార్గాలను అభివృద్ధి చేయాలనే ఆలోచన మాత్రం చర్చలో ఉంది.
భారత్కు BRICS వల్ల లాభమేంటి?
భారత్కు BRICSలో రెండు ప్రధాన ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి.
మొదటిది దౌత్యపరమైన ప్రభావం.
అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల మధ్య భారత్ తన అభిప్రాయాన్ని బలంగా వినిపించగలదు.
రెండోది ఆర్థిక, వాణిజ్య సహకారం.
వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, డిజిటల్ టెక్నాలజీ, ఇంధనం, ఆరోగ్యం, సైన్స్ వంటి రంగాల్లో సభ్య దేశాలతో సహకారం పెంచుకోవడానికి BRICS ఒక వేదికగా పనిచేస్తుంది.
BRICSలో చైనా–భారత్ సంబంధాలు ఎందుకు కీలకం?
ఈ సదస్సులో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ సమావేశం కూడా ప్రత్యేకంగా చర్చనీయాంశమైంది.
భారత్–చైనా సంబంధాల్లో సరిహద్దు సమస్యతో పాటు వాణిజ్య సంబంధాలు కూడా కీలకం.
BRICS వంటి వేదికలో ఇరు దేశాలు కలిసి పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉండటంతో ఈ సంబంధాలు కూడా మొత్తం కూటమి పనితీరుపై ప్రభావం చూపుతాయి.
అయితే భారత్–చైనా మధ్య ఉన్న అన్ని సమస్యలు ఒక్క సమావేశంతో పరిష్కారమవుతాయని చెప్పడం మాత్రం తొందరపాటు అవుతుంది.
BRICS నిజంగా అమెరికాకు ప్రత్యామ్నాయమా?
ఇది కూడా చాలా మంది అడిగే ప్రశ్న.
BRICSలో సభ్య దేశాలన్నింటికీ ఒకే విదేశాంగ విధానం లేదు. చైనా, భారత్ మధ్య వ్యూహాత్మక పోటీ ఉంది. ఇరాన్, UAE వంటి దేశాలకు వెస్ట్ ఏషియా విషయంలో తమ తమ ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి.
అయినప్పటికీ ప్రపంచ వ్యవస్థలో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఎక్కువ ప్రాతినిధ్యం ఉండాలని BRICSలో బలమైన అభిప్రాయం ఉంది.
అందుకే BRICSను వెంటనే “అమెరికాకు ప్రత్యామ్నాయ కూటమి”గా చెప్పడం కంటే.. ప్రపంచ వ్యవహారాల్లో Global South ప్రభావాన్ని పెంచే వేదికగా చూడటం సరైనది.
BRICSలో భారత్ నాయకత్వం ఎందుకు ముఖ్యం?
2026లో భారత్ BRICS అధ్యక్ష బాధ్యతలు చేపట్టింది.
భారత్ తన అధ్యక్షతన Resilience, Innovation, Cooperation and Sustainability అనే నాలుగు అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది.
అంటే ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితులు, టెక్నాలజీ మార్పులు, వాతావరణ సవాళ్లు, సరఫరా వ్యవస్థల్లో మార్పులు వంటి అంశాలను కలిసి ఎదుర్కోవడంపై దృష్టి పెట్టింది.
మరి ఈ సదస్సు నుంచి అసలు మెసేజ్ ఏంటి?
న్యూఢిల్లీ BRICS Summit ద్వారా ఒక విషయం స్పష్టమైంది.
ప్రపంచ వ్యవస్థలో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు తమ పాత్రను మరింత పెంచుకోవాలని చూస్తున్నాయి.
ఉగ్రవాదం నుంచి వాణిజ్యం వరకు, ఇంధనం నుంచి సాంకేతికత వరకు.. అనేక అంశాల్లో BRICS దేశాలు పరస్పర సహకారాన్ని పెంచుకోవాలని ప్రయత్నిస్తున్నాయి.
అయితే BRICS ప్రభావం ఎంత పెరుగుతుందనేది సభ్య దేశాల మధ్య ఉన్న విభేదాలను అవి ఎంతవరకు సమన్వయం చేసుకోగలవన్న దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
అందుకే New Delhi Declarationను కేవలం మరో అంతర్జాతీయ ప్రకటనగా కాకుండా.. ప్రపంచ రాజకీయాల్లో Global South తన స్వరాన్ని బలంగా వినిపిస్తున్న మరో సంకేతంగా చూడవచ్చు.
