G. V. Narayana Rao
రజనీకాంత్… కమల్ హాసన్… చిరంజీవి…
ఈ పేర్లు వినగానే భారతీయ సినిమా చరిత్రలో తమకంటూ ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించుకున్న అగ్ర నటులు గుర్తుకొస్తారు. అయితే వీళ్లంతా ఇంకా తమ స్థానాన్ని వెతుక్కుంటున్న రోజుల్లోనే వారితో కలిసి సినీ ప్రయాణం చేసిన వ్యక్తి జి. వి. నారాయణరావు.
రజనీకాంత్ కష్టకాలాన్ని దగ్గర నుంచి చూశారు. చిరంజీవి అగ్ర కథానాయకుడిగా ఎదిగిన ప్రయాణాన్ని గమనించారు. తెలుగు సినిమా ఐదు దశాబ్దాల్లో ఎలా మారిపోయిందో ప్రత్యక్షంగా చూశారు.
తాను కూడా కథానాయకుడిగానే కెరీర్ ప్రారంభించారు. నటుడిగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. నంది పురస్కారం అందుకున్నారు. హీరోగా అవకాశాలు తగ్గిన తర్వాత సినిమాను వదిలిపెట్టకుండా నిర్మాతగా మారారు. ‘యముడికి మొగుడు’లాంటి విజయాన్ని అందుకున్నారు. మళ్లీ నటుడిగా వచ్చారు. బుల్లితెరలోనూ కనిపించారు.
కాలం మారిన ప్రతిసారీ తన స్థానాన్ని మార్చుకుంటూ సినిమాతో అనుబంధాన్ని కొనసాగించిన ఆ వ్యక్తే జి. వి. నారాయణరావు.
అయితే ఇప్పుడు ఆయన సినీ ప్రయాణం జ్ఞాపకంగా మిగిలిపోయింది. 2026 ఆగస్టు 26న జి. వి. నారాయణరావు కన్నుమూశారన్న వార్త సినీ ప్రపంచాన్ని విషాదంలోకి నెట్టింది.
రజనీకాంత్ కష్టకాలానికి సాక్షిగా నారాయణరావు
ఈరోజు Rajinikanth అంటే సూపర్ స్టార్. కోట్లాది అభిమానులు, భారీ పారితోషికాలు, దేశవ్యాప్త గుర్తింపు ఆయన సొంతం.
కానీ ఒకప్పుడు ఇంటి అద్దె చెల్లించడం కూడా కష్టమైన రోజులు రజనీకాంత్ జీవితంలో ఉన్నాయని నారాయణరావు పలు సందర్భాల్లో గుర్తు చేసుకున్నారు.
చెన్నైలో సినిమా శిక్షణ పొందుతున్న సమయంలో నారాయణరావు, రజనీకాంత్ మధ్య పరిచయం ఏర్పడింది. అప్పుడు ఎవరు ఎంత పెద్ద స్థాయికి చేరుకుంటారో ఎవరికీ తెలియదు. అందరిదీ ఒకటే లక్ష్యం—సినిమాలో అవకాశం రావాలి, తమను తాము నిరూపించుకోవాలి.
ఆ రోజుల్లో రజనీకాంత్ తమ స్నేహితుడు విఠల్ ప్రసాద్ ఇంట్లో అద్దెకు ఉండేవారని నారాయణరావు చెప్పుకొచ్చారు. కొన్ని సందర్భాల్లో అద్దె చెల్లించలేని పరిస్థితి కూడా వచ్చేదని ఆయన గుర్తు చేసుకున్నారు.
ఆ తర్వాత అదే రజనీకాంత్ భారతదేశంలోనే అతి పెద్ద నటుల్లో ఒకరిగా ఎదిగారు.
పేరు, డబ్బు వచ్చిన తర్వాత కూడా తన కష్టకాలంలో అండగా నిలిచిన వారిని రజనీకాంత్ మర్చిపోలేదని నారాయణరావు చెప్పేవారు. విఠల్ ప్రసాద్ తల్లిదండ్రుల కోసం ఒక ఇల్లు కొనిచ్చారని, విఠల్ ప్రసాద్తో పాటు ఆయన సోదరుడు వేణుకు కూడా సినిమా అవకాశాలు దక్కేలా సహాయం చేశారని ఆయన గుర్తు చేసుకున్నారు.
అందుకే రజనీకాంత్ గురించి నారాయణరావు మాట్లాడినప్పుడు అది ఒక సూపర్ స్టార్ గురించి చెప్పే కథలా కాకుండా, కష్టకాలంలో తనతో పాటు నడిచిన పాత స్నేహితుడి గురించి చెప్పే జ్ఞాపకంలా అనిపించేది.
చిరంజీవి కుటుంబంతో ప్రత్యేక అనుబంధం
నారాయణరావు జీవితంలో మరో ముఖ్యమైన పేరు Chiranjeevi.
ఇది కేవలం నటుడు, నిర్మాత మధ్య ఉన్న పరిచయం మాత్రమే కాదు. కొణిదెల కుటుంబానికి నారాయణరావు ఎంతో దగ్గరైన వ్యక్తిగా పేరుంది.
చిరంజీవి విజయానికి వెనుక సురేఖ పాత్ర గురించి కూడా నారాయణరావు ప్రత్యేకంగా మాట్లాడారు.
అగ్ర కథానాయకుడి జీవితంలో చిత్రీకరణలు, ప్రయాణాలు, నిర్మాతల ఒత్తిళ్లు, అభిమానుల అంచనాలు, కొత్త సినిమాల నిర్ణయాలు వంటి ఎన్నో బాధ్యతలు ఉంటాయి.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఇంటి వ్యవహారాల బాధ్యతను సురేఖ సమర్థంగా చూసుకోవడం వల్ల చిరంజీవి పూర్తిగా సినిమాలపై దృష్టి పెట్టగలిగారని నారాయణరావు అభిప్రాయపడ్డారు.
ప్రపంచం చిరంజీవి విజయాన్ని తెరపై చూసినా, ఆ విజయానికి వెనుక సురేఖ పాత్ర కూడా ఎంతో ముఖ్యమని ఆయన గుర్తించారు.
కథానాయకుడిగా ప్రారంభమైన సినీ ప్రయాణం
జి. వి. నారాయణరావు మొదట కథానాయకుడిగానే సినిమా రంగంలోకి వచ్చారు.
ఆయన నటనలో సహజత్వం కనిపించేది. పాత్రలను అతిగా ప్రదర్శించకుండా నిజ జీవితానికి దగ్గరగా చూపించే శైలి ఆయనది.
‘అంతులేని కథ’లాంటి చిత్రాలు ఆయనకు మంచి గుర్తింపు తీసుకొచ్చాయి. నటనకు ప్రశంసలు రావడంతో పాటు నంది పురస్కారం కూడా ఆయన ప్రతిభకు గుర్తింపుగా నిలిచింది.
ఆ దశలో నారాయణరావు కూడా పెద్ద కథానాయకుడిగా ఎదుగుతారనే అంచనాలు ఉండే అవకాశం కనిపించింది.
అయితే సినిమా రంగంలో ప్రతిభ ఒక్కటే సరిపోదు. కాలం, ప్రేక్షకుల అభిరుచులు, మార్కెట్ ధోరణులు కూడా నటుడి కెరీర్ను ప్రభావితం చేస్తాయి.
తెలుగు వాణిజ్య సినిమాలో కథానాయకుడి రూపం మారుతున్న సమయంలో మాస్ పోరాటాలు, భారీ సంభాషణలు, నృత్యాలు, తెరపై పెద్ద స్థాయి హీరోయిజం ప్రధానంగా మారాయి.
నారాయణరావు నటనా శైలి మాత్రం సహజత్వానికి దగ్గరగా ఉండేది. పాత్రలో కలిసిపోయే నిశ్శబ్దమైన నటన ఆయన ప్రత్యేకత.
మారుతున్న వాణిజ్య సినిమా ధోరణిలో ఆయన ప్రధాన కథానాయకుడిగా ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేకపోయారు.
అయితే అదే ఆయన ప్రయాణానికి ముగింపు కాలేదు.
నటుడి నుంచి నిర్మాతగా కీలక మలుపు
కథానాయకుడిగా అవకాశాలు తగ్గుతున్నాయని అర్థమైన తర్వాత నారాయణరావు సినిమాను వదిలేయలేదు.
తన స్థానాన్ని మార్చుకున్నారు.
నటుడి నుంచి నిర్మాతగా మారారు.
సినిమా ఎలా తయారవుతుంది, ఖర్చులను ఎలా నియంత్రించాలి, కథకు ఎలాంటి నటుడు అవసరం, ఎక్కడ ఖర్చు చేయాలి, ఎక్కడ ఆదా చేయాలి వంటి నిర్మాణ సంబంధిత అంశాలపై ఆయనకు అవగాహన ఉండేది.
దీనికి సారథి స్టూడియోస్తో ఆయన కుటుంబానికి ఉన్న అనుబంధం కూడా ఒక కారణంగా నిలిచింది.
చిన్నప్పటి నుంచే సినిమా నిర్మాణ వ్యవస్థ ఎలా పనిచేస్తుందో దగ్గర నుంచి చూసిన అనుభవం నిర్మాతగా మారిన తర్వాత ఆయనకు ఉపయోగపడింది.
‘యముడికి మొగుడు’తో నిర్మాతగా గుర్తింపు
నారాయణరావు నిర్మాతగా చేసిన ముఖ్యమైన చిత్రాల్లో ‘యముడికి మొగుడు’ ఒకటి.
చిరంజీవి నటించిన ఈ చిత్రం తెలుగు ప్రేక్షకులకు గుర్తుండిపోయే భారీ వినోద చిత్రాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది.
ఒక నిర్మాతకు కథపై అవగాహన, కథానాయకుడి బలం, ప్రేక్షకుల అభిరుచి, నిర్మాణ వ్యయాలపై అంచనా అవసరం.
నారాయణరావు దగ్గర ఈ అనుభవం ఉండటం ఆయన నిర్మాత ప్రయాణానికి బలంగా మారింది.
కథానాయకుడిగా అందుకోలేకపోయిన భారీ విజయాన్ని నిర్మాతగా అందుకున్నారు.
ఆయన కల రూపం మారింది. కానీ సినిమా మీద ప్రేమ మాత్రం మారలేదు.
సారథి స్టూడియోస్తో అనుబంధం
నారాయణరావు జీవితంలో Sarathi Studiosకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
తెలుగు సినిమా హైదరాబాద్కు మారుతున్న తొలి దశలను దగ్గర నుంచి చూసిన కుటుంబ నేపథ్యం ఆయనది.
కాలంతో పాటు కుటుంబ సభ్యుల వృత్తులు, వ్యాపార నిర్ణయాలు మారాయి. చివరకు సారథి స్టూడియోస్కు సంబంధించిన భూమిని అమ్మాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది.
కొన్ని దశాబ్దాల తర్వాత అదే భూమి విలువ భారీగా పెరగడంతో, “ఆ భూమి అమ్మకుండా ఉంటే?” అనే ప్రశ్న సహజంగానే తలెత్తుతుంది.
నారాయణరావు కూడా ఆ రోజుల్ని గుర్తు చేసుకున్నారు. అయితే ఆ నిర్ణయం గురించి ఆయన మాటల్లో తీవ్రమైన పశ్చాత్తాపం కంటే కాలం, కుటుంబ పరిస్థితులు అలా నడిపించాయనే అంగీకారమే ఎక్కువగా కనిపించేది.
కుటుంబ జీవితాన్ని గోప్యంగా ఉంచిన నారాయణరావు
సినిమా రంగంలో దాదాపు ఐదు దశాబ్దాలు గడిపిన నారాయణరావు తన వ్యక్తిగత జీవితాన్ని మాత్రం ఎక్కువగా బయటకు తీసుకురాలేదు.
భార్య, పిల్లలకు సంబంధించిన విషయాల్లో గోప్యతను కాపాడుకున్నారు. కుటుంబ సభ్యుల పేర్లు, వ్యక్తిగత అంశాలు మీడియా చర్చల్లోకి ఎక్కువగా రాకుండా చూసుకున్నారు.
అయితే తన కుమారుడికి కూడా సినిమా రంగంపై ఆసక్తి ఉన్నట్లు ఒక ఇంటర్వ్యూలో నారాయణరావు వెల్లడించారు.
నటనలో శిక్షణ తీసుకున్నారని, అదే సమయంలో అల్లు అర్జున్తో కలిసి నటన, ప్రదర్శనకు సంబంధించిన శిక్షణ పొందినట్లు ఆయన చెప్పుకొచ్చారు.
దీంతో నారాయణరావు తర్వాతి తరానికి కూడా సినిమా రంగంతో అనుబంధం కొనసాగినట్లు తెలుస్తుంది.
మళ్లీ నటుడిగా ప్రేక్షకుల ముందుకు
నిర్మాతగా పనిచేసిన తర్వాత కూడా నారాయణరావు నటనను పూర్తిగా వదిలేయలేదు.
కథానాయకుడిగా కాకపోయినా పాత్రకు విలువ ఉంటే నటించారు. వయసుకు తగ్గ పాత్రలను స్వీకరించారు.
సినిమాలతో పాటు బుల్లితెరలోనూ కనిపించారు.
ఒకప్పుడు కొందరు సినిమా నటులు బుల్లితెరను చిన్నచూపు చూసిన సమయంలో కూడా నారాయణరావు అలాంటి దృక్పథం చూపలేదు. మంచి పాత్ర ఎక్కడ ఉంటే అక్కడ నటించారు.
దీంతో ఒక తరం ఆయనను కథానాయకుడిగా చూసింది. మరో తరం నిర్మాతగా తెలుసుకుంది. తర్వాతి తరం క్యారెక్టర్ నటుడిగా గుర్తించింది. మరికొందరు బుల్లితెర ద్వారా ఆయనను తెలుసుకున్నారు.
2020 తర్వాత కూడా సినిమాతో ప్రయాణం
కాలం మారింది. సినిమా నిర్మాణ విధానం పూర్తిగా మారిపోయింది.
ఫిలిం రీళ్ల కాలం నుంచి భారీ దృశ్య ప్రభావాలు, దేశవ్యాప్త విడుదలలు, డిజిటల్ వేదికల కాలం వరకు సినిమా కొత్త రూపం దాల్చింది.
నారాయణరావు ఆ మార్పును దూరం నుంచి మాత్రమే చూడలేదు. అందులో భాగమయ్యారు.
2021లో వచ్చిన ‘స్కైలాబ్’ చిత్రంలో నటించారు. 1979లో స్కైలాబ్ భూమిపై పడుతుందనే భయంతో గ్రామాల్లో ఏర్పడిన పరిస్థితులను నేపథ్యంగా తీసుకున్న ఆ చిత్రంలో ఆయన కనిపించారు.
ఆ తర్వాత **‘అనుకోని ప్రయాణం’**లో కూడా నటించారు.
2026 వరకు కొత్త చిత్రాల్లో కనిపిస్తూ నటనతో తన అనుబంధాన్ని కొనసాగించారు.
తెలుగు సినిమా చరిత్రకు ప్రత్యక్ష సాక్షి
నారాయణరావు ఇంటర్వ్యూ అంటే కేవలం ఒక నటుడి జీవిత కథ మాత్రమే కాదు.
అది తెలుగు సినిమా చరిత్రలోని ఒక కాలానికి ప్రత్యక్ష సాక్ష్యం.
ఎన్టీఆర్, ఏఎన్నార్, శోభన్ బాబు వంటి దిగ్గజాల కాలం గురించి ఆయన మాట్లాడేవారు. రజనీకాంత్ కష్టకాలాన్ని గుర్తు చేసేవారు. చిరంజీవి ఎదుగుదలను వివరించేవారు.
పాత సినిమాల బడ్జెట్లు, నిర్మాతలు ఎదుర్కొన్న నష్టాలు, సెట్లో నటుల స్వభావాలు, అప్పటి సినిమా పరిస్థితులు వంటి ఎన్నో విషయాలను పంచుకునేవారు.
ఒక కాలం గురించి పుస్తకంలో చదవడం ఒక అనుభవం. అదే కాలాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూసిన వ్యక్తి నోట వినడం మరో అనుభవం.
అందుకే నారాయణరావు చెప్పిన పాత సినిమా జ్ఞాపకాలకు ప్రత్యేక ఆసక్తి ఉండేది.
అగ్ర హీరో కాలేకపోయినా ఆగని ప్రయాణం
నారాయణరావుతో పాటు ప్రయాణం మొదలుపెట్టిన రజనీకాంత్ సూపర్ స్టార్ అయ్యారు. కమల్ హాసన్ భారతీయ సినిమాలో గొప్ప నటుడిగా ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించారు. చిరంజీవి మెగాస్టార్గా ఎదిగారు.
మరి నారాయణరావు అదే స్థాయిలో కథానాయకుడిగా ఎందుకు ఎదగలేకపోయారు?
దానికి ఒక్క కారణం చెప్పడం కష్టం.
ప్రతి నటుడికి కాలం ఒకేలా ఉండదు. మార్కెట్ ప్రతి వ్యక్తికి ఒకేలా స్పందించదు. నారాయణరావులో నటనా ప్రతిభ ఉన్నప్పటికీ, ప్రేక్షకుల అభిరుచులు మారుతున్న సమయంలో ఆయన సహజ నటనా శైలి ప్రధాన వాణిజ్య కథానాయకుడి రూపానికి పూర్తిగా సరిపోలలేదు.
కానీ ఆయన అక్కడే ఆగిపోలేదు.
హీరోగా అవకాశాలు తగ్గిన తర్వాత నిర్మాతగా మారారు. నిర్మాతగా విజయాన్ని చూశారు. మళ్లీ పాత్రల నటుడిగా వచ్చారు. బుల్లితెరను స్వీకరించారు. కొత్త తరంతో కలిసి పనిచేశారు.
అదే ఆయన సినీ ప్రయాణాన్ని ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టింది.
నారాయణరావు జీవితంలోని అసలు విజయం
జి. వి. నారాయణరావు విజయాన్ని కేవలం ఎన్ని సినిమాల్లో కథానాయకుడిగా నటించారు అనే సంఖ్యతో కొలవలేం.
కాలం మారిన ప్రతిసారీ తనను తాను మార్చుకోవడమే ఆయన ప్రయాణంలోని ముఖ్యమైన అంశం.
కథానాయకుడిగా మొదలయ్యారు.
నటనకు గుర్తింపు పొందారు.
మార్కెట్ మారినప్పుడు నిర్మాతగా మారారు.
‘యముడికి మొగుడు’లాంటి విజయాన్ని అందుకున్నారు.
తర్వాత పాత్రల నటుడిగా తిరిగి వచ్చారు. బుల్లితెరలోనూ కొనసాగారు. తెలుగు సినిమా పాత రోజుల్ని కొత్త తరానికి పరిచయం చేసే వ్యక్తిగా నిలిచారు.
రజనీకాంత్ సూపర్ స్టార్ అయ్యారు. కమల్ హాసన్ మహానటుడిగా నిలిచారు. చిరంజీవి మెగాస్టార్ అయ్యారు.
వాళ్లది ఒక రకమైన విజయం.
వాళ్లతో పాటు ప్రయాణం మొదలుపెట్టి, ఐదు దశాబ్దాల తర్వాత కూడా అదే సినిమా ప్రపంచంలో తనకంటూ ఒక స్థానం నిలబెట్టుకోవడం నారాయణరావు సాధించిన మరో రకమైన విజయం.
తెరపై ఎప్పుడూ కథానాయకుడిగా ఉండకపోవచ్చు. కానీ తన జీవిత కథలో మాత్రం నారాయణరావే కథానాయకుడు.
ఇప్పుడు ఆయన కథ చెప్పడానికి ఆయనే లేరు
రజనీకాంత్ కష్టకాలాన్ని చూశారు.
చిరంజీవి ఎదుగుదలను చూశారు.
ఎన్టీఆర్, ఏఎన్నార్ కాలాన్ని చూశారు.
శోభన్ బాబు వంటి దిగ్గజాలతో సాగిన తెలుగు సినిమా ప్రయాణాన్ని దగ్గర నుంచి గమనించారు.
నలుపు తెలుపు సినిమా రోజుల నుంచి రంగుల సినిమా వరకు, స్టూడియోల కాలం నుంచి భారీ చిత్రాల కాలం వరకు, బుల్లితెర నుంచి కొత్త తరం సినిమా వరకు దాదాపు ఐదు దశాబ్దాల మార్పులకు ప్రత్యక్ష సాక్షిగా నిలిచారు.
ఒకప్పుడు కథానాయకుడు.
ఆ తర్వాత నిర్మాత.
మళ్లీ పాత్రల నటుడు.
బుల్లితెర నటుడు.
చివరకు తాను చూసిన తెలుగు సినిమా చరిత్రను కొత్త తరానికి చెప్పే పెద్దమనిషిగా మారారు.
కానీ ఇప్పుడు ఆయన గురించి “ఉన్నారు” అని కాదు… “ఉండేవారు” అని చెప్పాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది.
2026 ఆగస్టు 26న జి. వి. నారాయణరావు కన్నుమూశారన్న వార్త సినీ ప్రపంచాన్ని విషాదంలోకి నెట్టింది.
ఐదు దశాబ్దాల సినీ ప్రయాణం ఒక్కసారిగా జ్ఞాపకంగా మారిపోయింది.
నిన్నటి వరకు రజనీకాంత్ గురించి, చిరంజీవి గురించి, సారథి స్టూడియోస్ గురించి, తాను చూసిన సినీ ప్రపంచం గురించి ఆయన జ్ఞాపకాలను పంచుకున్నారు.
ఇప్పుడు ఆ జ్ఞాపకాలను చెప్పిన గొంతే శాశ్వతంగా మౌనమైంది.
ఒక యుగానికి సాక్షి.. ఇప్పుడు ఒక జ్ఞాపకం
నారాయణరావు దగ్గర పాత సినిమాలకు సంబంధించిన ఎన్నో జ్ఞాపకాలు ఉండేవి.
సినిమాల ఖర్చులు, నిర్మాతలు ఎదుర్కొన్న నష్టాలు, నటుల మధ్య అనుబంధాలు, స్టూడియోలు పనిచేసిన విధానం వంటి అంశాలను ఆయన ప్రత్యక్షంగా చూసిన అనుభవంతో వివరించేవారు.
ఒక చిన్న సినిమా పరిశ్రమ దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపు పొందే స్థాయికి ఎలా ఎదిగిందో తన కళ్లతో చూసిన వ్యక్తి ఆయన.
అందుకే నారాయణరావు మరణంతో తెలుగు సినిమా కోల్పోయింది ఒక నటుడిని లేదా నిర్మాతను మాత్రమే కాదు.
తెలుగు సినిమా గతాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూసిన ఒక సజీవ చరిత్రను కూడా కోల్పోయింది.
కథానాయకుడిగా ప్రారంభమైన ఆయన ప్రయాణం నిర్మాతగా మలుపు తిరిగింది. పాత్రల నటుడిగా కొనసాగింది. కొత్త తరానికి సినిమా జ్ఞాపకాలు చెప్పే పెద్దమనిషిగా నిలిచింది.
రజనీకాంత్, కమల్ హాసన్, చిరంజీవి తమ తమ పేర్లతో సినిమా చరిత్రలో నిలిచిపోయారు.
వాళ్లతో పాటు అదే సినీ ప్రపంచంలో నడిచిన, ఎన్నో మార్పులను చూసిన, ఎన్ని ఎదురుదెబ్బలు వచ్చినా సినిమాను వదలని జి. వి. నారాయణరావు కూడా తెలుగు సినిమా చరిత్రలో తనకంటూ ఒక అధ్యాయాన్ని రాసుకుని వెళ్లిపోయారు.
తెరపై ఆయన పాత్ర ముగిసింది… కానీ తెలుగు సినిమా చరిత్రలో జి. వి. నారాయణరావు పేరు మాత్రం మిగిలే ఉంటుంది.
జి. వి. నారాయణరావు గారికి మా నివాళి.
