ఉగ్రరూపం వెనుక కథ ఇదే!
Veerabhadra Swamy:
Veerabhadra Swamy: హిందూ పురాణాల్లో పరమశివుడికి అనేక రూపాలు ఉన్నాయి. వాటిలో వీరభద్రస్వామి రూపం అత్యంత ఉగ్రంగా, పరాక్రమానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. శివుడి ప్రమథగణాలకు అధిపతిగా, అధర్మాన్ని శిక్షించే దైవశక్తిగా వీరభద్రుడిని భక్తులు ఆరాధిస్తారు. సతీదేవి దేహత్యాగం తర్వాత శివుడి ఆగ్రహం నుంచి వీరభద్రుడు ఆవిర్భవించాడని పురాణ గాథలు చెబుతాయి. దక్ష ప్రజాపతి నిర్వహించిన యజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేసి, తనకు అప్పగించిన కార్యాన్ని పూర్తి చేసిన వీరభద్రుడి కథలో ఎన్నో ఆసక్తికరమైన ఘట్టాలు ఉన్నాయి. అసలు వీరభద్రుడు ఎవరు? ఆయన ఎలా జన్మించారు? దక్షుడిపై ఎందుకు యుద్ధం చేశారు? వీరభద్రస్వామిని ఎందుకు ఉగ్రరూపంగా పూజిస్తారు? తెలుసుకుందాం.
Veerabhadra Swamy: సతీదేవి భక్తి.. శివుడితో వివాహం
సతీదేవి దక్షుని కుమార్తె. పెరుగుతున్నప్పుడు, ఆమె శివుని హృదయపూర్వకంగా ఆరాధించింది. సతీ స్వయంవరం జరిగినపుడు దక్షుడు శివుడిని తప్ప అందరి దేవతలను, రాజులను ఆహ్వానించాడు. సతీదేవి తన దండను గాలిలోకి విసిరి దానిని స్వీకరించమని శివుడిని ప్రార్థించింది. శివుడు మెడలో దండతో సభా మధ్యమంలో నిలబడ్డాడు. తన కుమార్తెకు శివుడిని వివాహం చేయడం తప్ప దక్షునికి వేరే మార్గం లేకుండా పోయింది. శివుడికీ, సతీదేవికి వివాహం జరిగింది.
Veerabhadra Swamy: శివుడిని అవమానించాలనే దక్షుడి నిర్ణయం
శివుడిపై తనకున్న వ్యతిరేకతను బయటపెట్టేందుకు దక్షుడు ఒక మహాయజ్ఞాన్ని నిర్వహించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఈ యజ్ఞానికి దేవతలు, ఋషులు, ఇతర ప్రముఖులను ఆహ్వానించినప్పటికీ, శివుడిని మాత్రం పిలవలేదని పురాణ కథనం చెబుతుంది.
యజ్ఞం జరుగుతున్న విషయం తెలుసుకున్న సతీదేవి అక్కడికి వెళ్లాలని భావించింది. తన తండ్రి నిర్వహిస్తున్న కార్యక్రమానికి వెళ్లడం సహజమేనని ఆమె అనుకుంది. అయితే శివుడు ఆమెను వారించాడు. ఆహ్వానం లేని చోటుకు వెళ్లడం వల్ల అవమానం ఎదురయ్యే అవకాశం ఉందని సూచించాడు.
అయినా సతీదేవి తన పుట్టింటిపై ఉన్న అభిమానంతో యజ్ఞవాటికకు చేరుకుంది. అక్కడ దక్షుడు తన కుమార్తెను గౌరవించకపోవడంతో పాటు, శివుడిని కూడా అవమానించేలా మాట్లాడినట్లు పురాణ గాథలు వివరిస్తాయి.
Veerabhadra Swamy: సతీదేవి దేహత్యాగం.. శివుడి ఆగ్రహం
శివుని తన అల్లునిగా చేసుకున్నప్పటికీ, అతనని ఎలాగైనా అవమానించాలన్న సంకత్పంతో రగిలిపోయాడు దక్షుడు. అందుకోసం ఒక గొప్ప యజ్ఞాన్ని తలపెట్టాడు. ఆ యజ్ఞానికి శివుడిని మినహాయిస్తూ దేవతలందరినీ ఆహ్వానించాడు, తన తండ్రి చేసే యాగం కనుక వారిపై అభిమానం కారణంగా ఆ కార్యక్రమానికి హాజరు కావాలనేది సతీదేవి కోరిక. శివుడు ఎంతగా వారించినా వినకుండా ఆ యజ్ఞవాటికను చేరుకుంది. కానీ ఆమె తల్లిదండ్రుల పట్ల ఉన్న అభిమానం కారణంగా, ఆహ్వానించబడని వేడుకకు వెళ్లకూడదనే సామాజిక మర్యాదలను అధిగమించి యాగానికి వెళ్లింది. దక్షుడు అతిథుల ముందు తన కుమార్తెను, శివుడిని అవమానిస్తాడు. ఈ అవమాన భారంతో ఆమె కోపంతో తనలో ఉనన్ యాగాగ్నితో స్వయంగా దహనం అయింది. ఆమె దేహత్యాగం చేసిన చోటున ఆమె “జ్యాలాముఖి దేవి” గా గుర్తింపు పొందింది.
శివుడి జటాజూటం నుంచి వీరభద్రుడి జననం
శివపురాణ సంప్రదాయంలోని ప్రసిద్ధ కథనం ప్రకారం, ఆగ్రహంతో ఉన్న పరమశివుడు తన జటాజూటం నుంచి ఒక జటను పీకి నేలపై విసురుతాడు. ఆ దివ్యశక్తి నుంచి మహాపరాక్రమం కలిగిన వీరభద్రుడు ఆవిర్భవిస్తాడు. ఆయనతో పాటు భద్రకాళి కూడా ఉద్భవించినట్లు కొన్ని పురాణ కథనాలు వివరిస్తాయి.
వీరభద్రుడిని ఆకాశమంత ఎత్తైన దేహం, ఉగ్రరూపం, అనేక ఆయుధాలు ధరించిన చేతులు, కపాలమాలతో కూడిన భయంకరమైన రూపంలో వర్ణిస్తారు. ఆయన శివుడి ఆగ్రహానికి ప్రతిరూపంగా, దుష్టశక్తులను శిక్షించే దైవవీరుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
శివుడు వీరభద్రుడికి దక్షుడి యజ్ఞాన్ని ధ్వంసం చేయాలని ఆజ్ఞాపిస్తాడు. భద్రకాళి, ప్రమథగణాలతో కలిసి వీరభద్రుడు యజ్ఞవాటిక వైపు బయలుదేరుతాడు.
దక్షయజ్ఞంలో వీరభద్రుడి విధ్వంసం
వీరభద్రుడు తన సైన్యంతో దక్షుడి యజ్ఞస్థలానికి చేరుకున్నప్పుడు అక్కడి పరిస్థితులు ఒక్కసారిగా మారిపోతాయి. యజ్ఞాన్ని అడ్డుకునేందుకు ప్రయత్నించిన వారిని ఎదుర్కొంటూ, యజ్ఞవాటికను ధ్వంసం చేస్తాడు. భద్రకాళి కూడా ఆయనకు తోడుగా నిలుస్తుంది.
పురాణాల్లోని కొన్ని వర్ణనల ప్రకారం, చంద్రుడు, అగ్ని, పూషుడు వంటి దేవతలు వీరభద్రుడిని అడ్డుకునేందుకు ప్రయత్నించినా ఆయన పరాక్రమం ముందు నిలవలేకపోయారు. దేవతల మధ్య తీవ్ర పోరాటం జరిగినట్లు కథనాలు చెబుతాయి.
దక్షుడిని రక్షించేందుకు విష్ణుమూర్తి కూడా యుద్ధంలో పాల్గొన్నట్లు కొన్ని ప్రాంతీయ, పురాణ కథనాలు వివరిస్తాయి. వీరభద్రుడి పరాక్రమాన్ని అవి అత్యంత ఉగ్రంగా వర్ణిస్తాయి. అయితే ఈ పోరాట వివరాలు వివిధ పురాణాలు, ప్రాంతీయ సంప్రదాయాల్లో ఒకే విధంగా ఉండవు.
చివరికి వీరభద్రుడు దక్షుడిని శిక్షించి, అతని తలను ఖండించినట్లు ప్రసిద్ధ గాథ చెబుతుంది. యజ్ఞం నిలిచిపోవడంతో దక్షుడి అహంకారానికి ముగింపు పలికినట్లుగా ఈ ఘట్టాన్ని భక్తులు భావిస్తారు.
దక్షుడికి తిరిగి ప్రాణం ఎలా వచ్చింది?
దక్షయజ్ఞం ధ్వంసమైన తర్వాత దేవతలు శివుడిని శాంతింపజేయాలని ప్రార్థిస్తారు. జరిగిన సంఘటనలతో యజ్ఞం నిలిచిపోవడంతో పాటు దక్షుడు కూడా మరణిస్తాడు. అనంతరం శివుడు ప్రసన్నుడై దక్షుడికి తిరిగి జీవం ప్రసాదించినట్లు పురాణాలు చెబుతాయి.
ప్రసిద్ధ కథనం ప్రకారం, దక్షుడి తెగిపోయిన తల స్థానంలో మేక తలను అమర్చి అతనికి ప్రాణం పోస్తారు. తిరిగి జీవించిన దక్షుడు తన తప్పును గ్రహించి శివుడిని ప్రార్థిస్తాడు. ఈ విధంగా దక్షయజ్ఞ కథ కేవలం శిక్షతో ముగియకుండా, పశ్చాత్తాపం, క్షమ, అహంకార నిర్మూలన వంటి భావాలను కూడా తెలియజేస్తుంది.
వీరభద్రస్వామి శివుడేనా?
చాలామందికి వచ్చే సందేహం ఇదే. శివుడు, వీరభద్రుడు ఒక్కరేనా? పురాణ సంప్రదాయాల ప్రకారం, వీరభద్రుడు శివుడి నుంచి ఆవిర్భవించిన దివ్యశక్తి. అందుకే ఆయనను శివుడి ఉగ్రరూపంగా లేదా అంశావతారంగా భావిస్తారు.
శివుడు పరమదైవంగా పూజలందుకుంటే, వీరభద్రుడు శివుడి ఆజ్ఞను నెరవేర్చిన దైవవీరుడిగా, ప్రమథగణాలకు అధిపతిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. వీరభద్రుడి రూపంలో ధర్మాన్ని కాపాడే శక్తి, అధర్మాన్ని ఎదిరించే ధైర్యం ప్రతిఫలిస్తాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
వీరభద్రస్వామి ఆరాధన.. ఆలయాల విశిష్టత
వీరభద్రస్వామిని దక్షిణ భారతదేశంలో విస్తృతంగా పూజిస్తారు. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, కర్ణాటక తదితర ప్రాంతాల్లో ఆయనకు అంకితమైన ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఉగ్రరూపంలో ఆయుధాలు ధరించిన వీరభద్రుడి విగ్రహాలు అనేక ఆలయాల్లో దర్శనమిస్తాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని లేపాక్షి వీరభద్రస్వామి ఆలయం ప్రముఖ ఆధ్యాత్మిక, చారిత్రక క్షేత్రంగా గుర్తింపు పొందింది. విజయనగర కాలపు శిల్పకళ, చిత్రకళకు ఈ ఆలయం ప్రసిద్ధి చెందింది. వీరభద్రస్వామి ఆరాధనలో ధైర్యం, రక్షణ, దుష్టశక్తులపై విజయం వంటి భావాలకు ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.
వీరభద్రస్వామి కథలోని సందేశం
వీరభద్రస్వామి కథను కేవలం కోపం, యుద్ధం, ప్రతీకారానికి సంబంధించిన గాథగా మాత్రమే చూడకూడదు. అహంకారం వల్ల కలిగే నష్టం, ఇతరులను అవమానించడం వల్ల ఏర్పడే విభేదాలు, తప్పును అంగీకరించి మార్పు పొందాల్సిన అవసరం వంటి అంశాలు ఈ కథలో కనిపిస్తాయి.
శివుడి ఆగ్రహం నుంచి వీరభద్రుడు ఆవిర్భవించడం అధర్మాన్ని అడ్డుకునే దైవశక్తికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. దక్షుడికి తిరిగి జీవం ప్రసాదించడం క్షమ, పశ్చాత్తాపం ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది.
అందుకే వీరభద్రస్వామిని భక్తులు ఉగ్రశక్తికి మాత్రమే కాకుండా, ధర్మ పరిరక్షణకు, ధైర్యానికి, దైవన్యాయానికి ప్రతీకగా ఆరాధిస్తారు.
also read: అమావాస్య, పౌర్ణమి రోజుల్లోనే ప్రమాదాలు ఎందుకు జరుగుతున్నాయనే నమ్మకం వెనుక నిజం ఏంటి?
2 comments