Who Are Houthis: ప్రపంచంలో అత్యంత శక్తివంతమైన దేశాలకే సవాల్ విసురుతున్న హౌతీలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో కీలక శక్తిగా మారారు. యెమెన్‌లోని పర్వత ప్రాంతాల నుంచి ప్రారంభమైన ఒక ఉద్యమం ఇప్పుడు క్షిపణులు, డ్రోన్లు, యుద్ధ నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకునే సామర్థ్యం కలిగిన సాయుధ సంస్థగా ఎదిగింది. సౌదీ అరేబియా వంటి సంపన్న దేశానికి సైతం తలనొప్పిగా మారిన హౌతీలు ఎర్రసముద్రంలో వాణిజ్య నౌకలపై దాడులు చేస్తూ ప్రపంచ సరఫరా వ్యవస్థలను ప్రభావితం చేస్తున్నారు.
అక్టోబర్ 2026లో సౌదీ అరేబియాపై హౌతీల క్షిపణి, డ్రోన్ దాడులు మళ్లీ తీవ్రమయ్యాయి. రియాద్ విమానాశ్రయంపై దాడుల నేపథ్యంలో విమాన సర్వీసులు నిలిచిపోవడం, చమురు రవాణాపై ఆందోళనలు పెరగడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది. అసలు ఈ హౌతీలు ఎవరు? వారికి ఇరాన్ ఎందుకు మద్దతిస్తోంది? సౌదీ అరేబియా వారిని ఎందుకు పూర్తిగా ఓడించలేకపోతోంది?
1. Who Are Houthis: హౌతీలు ఎవరు? ఎక్కడి నుంచి వచ్చారు?
హౌతీల అధికారిక పేరు అన్సార్ అల్లాహ్ (Ansar Allah). అరబిక్‌లో దీనికి దేవుని సహాయకులు అనే అర్థం ఉంది. వీరు యెమెన్ ఉత్తర ప్రాంతానికి చెందిన జైదీ షియా ముస్లిం సంప్రదాయంతో అనుబంధం కలిగిన రాజకీయ, సాయుధ ఉద్యమం.
1980ల చివర్లో ప్రారంభమైన మత, సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవన ప్రయత్నాలు 1990లలో మరింత వ్యవస్థీకృతమయ్యాయి. హుస్సేన్ బద్రుద్దీన్ అల్-హౌతీ ఈ ఉద్యమంలో ప్రముఖ నాయకుడిగా ఎదిగారు. ఆయన పేరుతోనే ఈ గ్రూపును హౌతీలుగా పిలవడం ప్రారంభమైంది. ప్రభుత్వ నిర్లక్ష్యం, ఆర్థిక అసమానతలు, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం లేకపోవడం తమ ప్రాంత సమస్యలని హౌతీలు వాదించారు. అయితే కాలక్రమంలో ఉద్యమం సాయుధ పోరాటంగా మారింది.
2004లో యెమెన్ ప్రభుత్వ బలగాలతో ఘర్షణలు ప్రారంభమయ్యాయి. అదే ఏడాది హుస్సేన్ అల్-హౌతీ మరణించారు. ఆ తర్వాత ఆయన సోదరుడు అబ్దుల్ మాలిక్ అల్-హౌతీ ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించారు.
2. రాజధాని సనాను ఎలా స్వాధీనం చేసుకున్నారు?
2011లో అరబ్ స్ప్రింగ్ ఉద్యమాలు యెమెన్ రాజకీయాలను కుదిపేశాయి. దీర్ఘకాల అధ్యక్షుడు అలీ అబ్దుల్లా సాలెహ్ అధికారం నుంచి తప్పుకోవాల్సి వచ్చింది. అనంతరం ఏర్పడిన రాజకీయ అస్థిరతను హౌతీలు తమకు అనుకూలంగా మార్చుకున్నారు. 2014 సెప్టెంబర్‌లో రాజధాని సనాలోకి ప్రవేశించి ప్రభుత్వ సంస్థలపై ఆధిపత్యం సాధించారు.
2015 నాటికి అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వం దేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. దీంతో యెమెన్ అంతర్యుద్ధం మరింత తీవ్రమైంది.
యెమెన్‌లోని ఉత్తర, పశ్చిమ ప్రాంతాల్లో పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు హౌతీల పరిపాలనలో ఉన్నారు. అయితే మొత్తం దేశం వారి ఆధీనంలో లేదు.
3. హౌతీల వద్ద ఎంత సైనిక బలం ఉంది?
హౌతీల ఖచ్చితమైన సైనిక బలం గురించి విశ్వసనీయమైన ఏకీకృత గణాంకాలు లేవు. వివిధ అంచనాల్లో యోధుల సంఖ్య కొన్ని పదివేల నుంచి లక్షల వరకు మారుతోంది. వారి ప్రధాన ఆయుధాలు బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, క్రూయిజ్ క్షిపణులు, సాయుధ డ్రోన్లు, యాంటీషిప్ క్షిపణులు, సముద్ర డ్రోన్లు, సంప్రదాయ ఆయుధాలు.
పాలస్తీన్-2 వంటి క్షిపణులను హౌతీలు హైపర్సోనిక్ ఆయుధాలుగా ప్రకటించారు. అయితే వాటి వాస్తవ వేగం, సాంకేతిక సామర్థ్యం, అన్ని పరిస్థితుల్లో పనిచేసే శక్తి స్వతంత్రంగా పూర్తిస్థాయిలో నిర్ధారణ కాలేదు.
ఈ గ్రూపు బలం కేవలం ఆయుధాల్లోనే లేదు. పర్వత ప్రాంతాల్లో యుద్ధ అనుభవం, స్థానిక నెట్‌వర్కులు, తక్కువ ఖర్చుతో ప్రయోగించే డ్రోన్లు వారి ప్రధాన వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు.
4. ఇరాన్‌కు హౌతీలతో సంబంధమేమిటి?
మధ్యప్రాచ్యంలో ఇరాన్‌కు సన్నిహితంగా ఉండే సాయుధ సంస్థల సమూహాన్ని సాధారణంగా యాక్సిస్ ఆఫ్ రెసిస్టెన్స్‌గా పిలుస్తారు. ఈ ప్రాంతీయ కూటమితో హౌతీలకు అనుబంధం ఉంది. అమెరికా, దాని మిత్రదేశాల ఆరోపణలు, ఆయుధాల స్వాధీనానికి సంబంధించిన ఆధారాల ప్రకారం ఇరాన్ నుంచి హౌతీలకు ఆయుధాలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, శిక్షణ, ఇతర సైనిక సహాయం అందింది.
అయితే హౌతీలు పూర్తిగా ఇరాన్ ఆదేశాలతోనే పనిచేస్తారనే అభిప్రాయాన్ని పలువురు నిపుణులు అంగీకరించడం లేదు. వారికి యెమెన్‌లో స్వతంత్ర రాజకీయ లక్ష్యాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇరాన్‌కు సౌదీ అరేబియా, అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌పై ఒత్తిడి పెంచేందుకు హౌతీలతో సంబంధాలు వ్యూహాత్మకంగా ఉపయోగపడుతున్నాయి.
5. సౌదీ అరేబియాతో ఎందుకు శత్రుత్వం?
2015 మార్చిలో సౌదీ అరేబియా నేతృత్వంలోని సైనిక కూటమి యెమెన్‌లో హౌతీలపై దాడులు ప్రారంభించింది. అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందిన ప్రభుత్వాన్ని తిరిగి అధికారంలోకి తీసుకురావడం తమ లక్ష్యమని ప్రకటించింది.
అయితే సుదీర్ఘ వైమానిక దాడులు, భూతల పోరాటం జరిగినప్పటికీ హౌతీలను పూర్తిగా ఓడించడం సాధ్యం కాలేదు.
ఇందుకు యెమెన్‌లోని సంక్లిష్ట పర్వత భూభాగం, హౌతీల స్థానిక మద్దతు వ్యవస్థలు, ప్రత్యర్థి వర్గాల మధ్య విభేదాలు, డ్రోన్లు, క్షిపణుల వినియోగం వంటి అనేక కారణాలున్నాయి.
6. ఎర్రసముద్రం ప్రపంచానికి ఎందుకంత ముఖ్యం?
ఎర్రసముద్రం ఆసియా, ఐరోపా మధ్య సముద్ర వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలక మార్గం. అరేబియా సముద్రం నుంచి గల్ఫ్ ఆఫ్ ఏడెన్ మీదుగా బాబ్ ఎల్-మండేబ్ జలసంధిని దాటితే ఎర్రసముద్రం చేరుకోవచ్చు. అక్కడి నుంచి సూయజ్ కాలువ ద్వారా మధ్యధరా సముద్రంలోకి నౌకలు ప్రవేశిస్తాయి.
సంక్షోభానికి ముందు సూయజ్ కాలువ మార్గం ద్వారా ప్రపంచ వస్తు వాణిజ్యంలో సుమారు 12 నుంచి 15 శాతం రవాణా జరిగేది. యెమెన్‌కు సమీపంలోని బాబ్ ఎల్-మండేబ్ వద్ద నౌకాయాన భద్రతకు ముప్పు ఏర్పడితే ఆసియా నుంచి ఐరోపాకు సరుకులు తీసుకెళ్లే కంపెనీలు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను వెతకాల్సి వస్తుంది.
7. నౌకలపై దాడులు ఎందుకు ప్రారంభించారు?
2023 అక్టోబర్‌లో గాజా యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత పాలస్తీనీయులకు మద్దతు ప్రకటించిన హౌతీలు నవంబర్ నుంచి ఎర్రసముద్రంలో వాణిజ్య నౌకలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ప్రారంభించారు. ఇజ్రాయెల్‌తో సంబంధాలున్న నౌకలే తమ లక్ష్యమని వారు ప్రకటించినప్పటికీ వివిధ దేశాల వాణిజ్య నౌకలు కూడా దాడులకు గురయ్యాయి.
అంతర్జాతీయ నౌకాయాన సంస్థలు ఈ దాడులను తీవ్ర భద్రతా ముప్పుగా పరిగణించాయి. అమెరికా, బ్రిటన్ తదితర దేశాలు నౌకల రక్షణ కోసం సైనిక చర్యలు చేపట్టాయి.
ఈ దాడుల వల్ల ఎర్రసముద్ర నౌకాయానం పూర్తిగా నిలిచిపోలేదు. అయితే అనేక కంపెనీలు ఆ మార్గాన్ని నివారించాయి.
8. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం ఎంత?
Houthis దాడుల నేపథ్యంలో అనేక సరుకు రవాణా నౌకలు ఆఫ్రికా దక్షిణ చివర ఉన్న కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ చుట్టూ ప్రయాణించాల్సి వచ్చింది. దీంతో కొన్ని ఆసియా–ఐరోపా మార్గాల్లో ప్రయాణ సమయం సుమారు 10 నుంచి 12 రోజులు అదనంగా పెరిగింది. రవాణా ఖర్చులు, బీమా ప్రీమియంలు, ఇంధన వినియోగం పెరిగాయి. దిగుమతి చేసుకునే వస్తువుల ధరలపై కూడా ఒత్తిడి ఏర్పడింది.
అమెరికా ఎనర్జీ ఇన్ఫర్మేషన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ గణాంకాల ప్రకారం బాబ్ ఎల్-మండేబ్ మీదుగా రోజువారీ చమురు రవాణా 2023లో సగటున 87 లక్షల బ్యారెళ్ల నుంచి 2024 తొలి ఎనిమిది నెలల్లో 40 లక్షల బ్యారెళ్లకు తగ్గింది.
అయితే ప్రపంచ చమురు ధరల మార్పులకు హౌతీల దాడులే ఏకైక కారణం కాదు. ఉత్పత్తి, డిమాండ్, హార్ముజ్ జలసంధిలో ఉద్రిక్తతలు, ఇతర అంతర్జాతీయ పరిణామాలు కూడా ప్రభావం చూపుతాయి.
9. అక్టోబర్ 2026లో కొత్త ఉద్రిక్తతలు
2026 అక్టోబర్‌లో యెమెన్‌లో పోరాటం మళ్లీ తీవ్రరూపం దాల్చింది. బాబ్ ఎల్-మండేబ్ సమీపంలోని వ్యూహాత్మక ప్రాంతాలపై ఆధిపత్యం కోసం హౌతీలు, సౌదీ మద్దతున్న యెమెన్ ప్రభుత్వ బలగాల మధ్య ఘర్షణలు పెరిగాయి.
మరోవైపు హౌతీల క్షిపణి, డ్రోన్ దాడులతో సౌదీ విమానాశ్రయాలు, మౌలిక సదుపాయాలకు ముప్పు ఏర్పడింది. అక్టోబర్ 10 నుంచి 12 మధ్య రియాద్ విమానాశ్రయంపై జరిగిన దాడుల్లో ప్రాణనష్టం, విమాన సర్వీసులకు అంతరాయం నమోదయ్యాయి.
ఈ పరిణామాలు యెమెన్ అంతర్యుద్ధం ప్రాంతీయ భద్రతను ఎంత తీవ్రంగా ప్రభావితం చేయగలదో మరోసారి చూపిస్తున్నాయి.
10. హౌతీలను ఓడించడం ఎందుకంత కష్టం?
ఆధునిక యుద్ధ విమానాలు, భారీ రక్షణ బడ్జెట్ ఉన్నంత మాత్రాన ఒక సాయుధ ఉద్యమాన్ని పూర్తిగా నిర్మూలించడం సాధ్యం కాదని యెమెన్ యుద్ధం నిరూపిస్తోంది. హౌతీలకు పర్వతాల్లో దాగి పనిచేసే సామర్థ్యం, చిన్న బృందాలతో దాడులు చేసే అనుభవం, స్థానిక నియంత్రణ వ్యవస్థలు ఉన్నాయి.
అంతేకాకుండా తక్కువ ఖర్చుతో తయారయ్యే డ్రోన్లను ఎదుర్కోవడానికి ఖరీదైన రక్షణ వ్యవస్థలను ఉపయోగించడం ప్రత్యర్థులకు ఆర్థిక భారంగా మారవచ్చు. అయితే హౌతీలకు కూడా తీవ్రమైన నష్టాలు ఎదురయ్యాయి. వారి ఆధీనంలోని ప్రాంతాల్లో యుద్ధం, ఆర్థిక సంక్షోభం, మానవతా సమస్యలు కొనసాగుతున్నాయి.
11. ఈ యుద్ధంలో అత్యధికంగా నష్టపోతున్నది ఎవరు?
ఈ పోరాటంలో అత్యధికంగా నష్టపోతున్నది సాధారణ యెమెన్ ప్రజలే. సుదీర్ఘ అంతర్యుద్ధం కారణంగా లక్షలాది కుటుంబాలు నిరాశ్రయులయ్యాయి. ఆహారం, వైద్య సేవలు, మంచినీరు, విద్యుత్ వంటి ప్రాథమిక అవసరాలు అందుబాటులో లేక ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు.
హౌతీల చర్యలు, ప్రత్యర్థి సైనిక దాడులు రెండూ పౌరుల భద్రతపై ప్రభావం చూపాయి. యెమెన్‌లో శాంతి నెలకొనాలంటే కేవలం సైనిక విజయం సరిపోదని, రాజకీయ ఒప్పందం అవసరమని అంతర్జాతీయ సంస్థలు సూచిస్తున్నాయి.
12. ప్రపంచానికి హౌతీలు విసురుతున్న సవాల్ ఏమిటి?
హౌతీల ఎదుగుదల ఆధునిక యుద్ధాల్లో ఒక ముఖ్యమైన మార్పును సూచిస్తోంది. అత్యాధునిక ఆయుధాలున్న దేశాలకే చిన్న సాయుధ సంస్థలు తక్కువ ఖర్చుతో అభివృద్ధి చేసిన డ్రోన్లు, క్షిపణులతో సవాళ్లు విసరగలవు.
వ్యూహాత్మక సముద్ర మార్గాల దగ్గర ఆధిపత్యం సంపాదించడం ద్వారా అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంపై కూడా ప్రభావం చూపవచ్చు.
also read: స్థానిక ఎన్నికలకు పవన్ కీలక వ్యూహం.. 25 పార్లమెంట్, 175 అసెంబ్లీ స్థానాల్లో కొత్త కమిటీలు!
యెమెన్‌లో శాంతి సాధించకుండా ఎర్రసముద్రంలో దీర్ఘకాల భద్రతను నెలకొల్పడం కష్టమే. హౌతీల సైనిక శక్తికంటే ప్రపంచానికి పెద్ద సమస్యగా మారింది ఈ యుద్ధం ఎంతకాలం కొనసాగుతుందనే ప్రశ్న.
