Super El nino: సూపర్ ఎల్‌నినోను మేఘాలతో అడ్డుకుంటారా? శాస్త్రవేత్తల కొత్త ప్లాన్ ఇదే
Super El nino ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే అత్యంత శక్తివంతమైన సహజ ప్రక్రియల్లో ఒకటి. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు అసాధారణంగా పెరిగినప్పుడు ఏర్పడే ఈ పరిస్థితి ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో వర్షాలు, ఉష్ణోగ్రతలు, తుపానులు, కరవుల తీరును మార్చగలదు.
2026లో ఎల్‌నినో ఇప్పటికే బలపడుతోంది. అమెరికా NOAA అంచనాల ప్రకారం 2026–27 శీతాకాలంలో ఇది అత్యంత బలమైన ఎల్‌నినోగా మారే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి. దీంతో ఎల్‌నినో తీవ్రతను ముందుగానే తగ్గించగలమా అనే ప్రశ్న మరోసారి శాస్త్రవేత్తల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.
ఇందుకోసం ఇప్పుడు ఎక్కువగా చర్చకు వస్తున్న పద్ధతి Marine Cloud Brightening – MCB.
మేఘాలనే తెల్లగా మార్చితే ఏమవుతుంది?
సముద్రాలపై తక్కువ ఎత్తులో ఉండే మేఘాల్లో సూక్ష్మమైన సముద్రపు ఉప్పు రేణువులను ప్రవేశపెట్టడం MCBలో ప్రధాన ఆలోచన. ప్రత్యేక నౌకలు లేదా డ్రోన్ల ద్వారా సముద్రపు నీటిని అత్యంత సూక్ష్మమైన తుంపర్లుగా గాల్లోకి పంపుతారు. నీరు ఆవిరైన తర్వాత మిగిలే ఉప్పు కణాల చుట్టూ నీటి ఆవిరి ఘనీభవిస్తుంది. దీంతో మేఘాల్లో చిన్న నీటి బిందువుల సంఖ్య పెరుగుతుంది. మేఘాలు మరింత తెల్లగా, ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తాయి.
అలాంటి మేఘాలు ఎక్కువ సూర్యకాంతిని అంతరిక్షంలోకి తిరిగి పరావర్తనం చేస్తాయి. ఫలితం ఏమిటంటే..మేఘాల కింద ఉన్న సముద్ర ఉపరితలానికి చేరే సూర్యశక్తి తగ్గుతుంది. దాంతో సముద్రపు నీరు కొంత చల్లబడే అవకాశం ఉంటుంది.
ఎల్‌నినోను ఇది ఎలా బలహీనపరుస్తుంది?
సాధారణంగా పసిఫిక్ మహాసముద్రంపై తూర్పు నుంచి పడమర దిశగా వీచే ట్రేడ్ విండ్స్ బలహీనమైనప్పుడు వేడి నీరు మధ్య, తూర్పు పసిఫిక్ ప్రాంతాల్లో పేరుకుపోతుంది. అదే ఎల్‌నినో బలపడటానికి కీలక కారణం. అయితే ఆగ్నేయ పసిఫిక్ ప్రాంతంలోని సముద్ర ఉపరితలాన్ని MCB ద్వారా చల్లబరిస్తే వాతావరణంలో కీలక మార్పులు ప్రారంభమవుతాయని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. సముద్ర ఉపరితలం చల్లబడటం వల్ల ట్రేడ్ విండ్స్ మళ్లీ బలపడవచ్చు. దీంతో వేడి నీరు పశ్చిమ పసిఫిక్ వైపు నెట్టబడుతుంది. తూర్పు పసిఫిక్‌లో సముద్ర లోతుల నుంచి చల్లటి నీరు పైకి వచ్చే ప్రక్రియ పెరుగుతుంది. ఇలా ఎల్‌నినోను మరింత బలపరిచే సహజ ఫీడ్‌బ్యాక్ వ్యవస్థ బలహీనపడుతుంది.
ఆస్ట్రేలియా కార్చిచ్చు ఇచ్చిన క్లూ
2019–2020 సమయంలో ఆస్ట్రేలియాలో భారీ కార్చిచ్చులు సంభవించాయి. ఆ మంటల నుంచి వెలువడిన పొగ, ఏరోసాల్ రేణువులు వేల కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణించి దక్షిణ పసిఫిక్ ప్రాంతానికి చేరాయి. పరిశోధనల్లో ఆ రేణువులు కొన్ని ప్రాంతాల్లో మేఘాల ప్రకాశాన్ని పెంచినట్లు గుర్తించారు. దీంతో సముద్ర ఉపరితలానికి చేరే సూర్యకాంతి తగ్గి, పసిఫిక్‌లో చల్లదనం ఏర్పడేందుకు దోహదపడినట్లు కంప్యూటర్ మోడల్స్ సూచించాయి. 2020 నుంచి కొనసాగిన బహుళ సంవత్సరాల లానినా పరిస్థితులకు ఆస్ట్రేలియా కార్చిచ్చు పొగ కూడా ఒక కారణంగా పనిచేసి ఉండొచ్చని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ పరిణామాన్నే శాస్త్రవేత్తలు ఒకరకమైన సహజ MCB ప్రయోగంగా పరిశీలిస్తున్నారు.
గత సూపర్ ఎల్‌నినోలపై పరీక్ష
1997–98, 2015–16 కాలాల్లో ప్రపంచం అత్యంత బలమైన ఎల్‌నినో సంఘటనలను చూసింది. ఆ సమయంలో MCB అమలు చేసి ఉంటే పరిస్థితి ఎలా ఉండేదనే అంశాన్ని పరిశోధకులు కంప్యూటర్ క్లైమేట్ మోడల్స్‌తో పరీక్షించారు. తాజా పరిశోధన ప్రకారం ఎల్‌నినో బలపడే ప్రారంభ దశలోనే ఆగ్నేయ పసిఫిక్ ప్రాంతంలో MCB అమలు చేస్తే దాని తీవ్రతను తగ్గించే అవకాశం కనిపించింది. అయితే ఎల్‌నినో పూర్తిగా బలపడిన తర్వాత ఆలస్యంగా చర్యలు తీసుకుంటే ప్రభావం తగ్గిపోతుందని పరిశోధన సూచించింది.
ఎప్పుడు చేయాలి అన్నదే కీలకం
MCBలో సమయం అత్యంత కీలక అంశం.
ఎల్‌నినో ఏర్పడటం ప్రారంభమైన వెంటనే జోక్యం చేసుకుంటేనే సముద్ర–వాతావరణ పరస్పర చర్యల్లో మార్పు తీసుకురావడం సులభమని మోడల్స్ సూచిస్తున్నాయి. ఎల్‌నినో ఇప్పటికే గరిష్ఠ స్థాయికి చేరిన తర్వాత మేఘాలను ప్రకాశవంతం చేసినా ఆశించిన స్థాయిలో ఫలితం ఉండకపోవచ్చు. అంతేకాదు MCB నిలిపివేసిన తర్వాత దాని ప్రభావం కూడా తగ్గిపోతుందని పరిశోధకులు గుర్తించారు.
ఎల్‌నినోను ఆపితే కొత్త సమస్య వస్తుందా?
ఇక్కడే అసలు ప్రమాదం ఉంది. ఎల్‌నినోను కృత్రిమంగా బలహీనపరిస్తే తర్వాతి దశలో లానినా ముందుగానే ఏర్పడే అవకాశం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. లానినా అంటే ప్రపంచవ్యాప్తంగా చల్లటి వాతావరణం మాత్రమే అని భావించడం తప్పు. లానినా సమయంలో కూడా కొన్ని ప్రాంతాల్లో తీవ్రమైన వరదలు, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో కరవు, వ్యవసాయ నష్టాలు సంభవించవచ్చు. అంటే ఒక ప్రాంతానికి ప్రయోజనం కలిగించే వాతావరణ జోక్యం మరో ప్రాంతానికి నష్టం కలిగించే ప్రమాదం ఉంటుంది.
వర్షాల నమూనాలు మారిపోవచ్చు
పసిఫిక్ సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల్లో చిన్న మార్పు వచ్చినా ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ వ్యవస్థలపై ప్రభావం పడుతుంది. ట్రేడ్ విండ్స్, జెట్ స్ట్రీమ్స్, రుతుపవనాలు, వర్షపాతం వంటి అనేక వ్యవస్థలు పరస్పరం అనుసంధానమై ఉంటాయి. అందువల్ల ఒక ప్రాంతంలోని మేఘాలను ఉద్దేశపూర్వకంగా మార్చడం వల్ల వేల కిలోమీటర్ల దూరంలోని మరో దేశంలో వర్షాలు తగ్గడం లేదా పెరగడం వంటి ఊహించని పరిణామాలు సంభవించవచ్చు.
జీవవైవిధ్యంపైనా ప్రభావం?
ఎల్‌నినో, లానినా వేల సంవత్సరాలుగా భూమి వాతావరణ వ్యవస్థలో భాగంగా ఉన్నాయి. సముద్ర జీవులు, చేపల వలసలు, పక్షులు, అడవులు, వ్యవసాయ వ్యవస్థలు కూడా ఈ సహజ వాతావరణ చక్రాలకు అనుగుణంగా అభివృద్ధి చెందాయి. ఈ చక్రాన్ని కృత్రిమంగా మార్చడం వల్ల పర్యావరణ వ్యవస్థలపై ఎలాంటి దీర్ఘకాల ప్రభావాలు ఉంటాయన్నది ఇప్పటికీ పూర్తిగా తెలియదు.
మనమేం చేయాలి?
శాస్త్రవేత్తల పాటికి శాస్త్రవేత్తలు వారు ప్రయోగాలు చేస్తున్నారు. మనం ముఖ్యం గా మొక్కలు నాటాలి. మన భారత దేశం లో నే ఇంకా 500 కోట్ల మొక్కలు నాటాలని శాస్త్రవేత్తలు చెపుతున్నారు. ఎందుకంటే ప్రతి రోజూ దేశవ్యాప్తం గా 15 చెట్లు కొట్టి వేస్తున్నారని అంచనా….అయితే మనం మొక్కలు నాటే అంత సమయం లేదు కాబట్టి కనీసం నీటిని పొదుపు గా వాడటం, విద్యుత్ ను పొదుపు గా వాడితే కొంత ఈ ప్రభావం నుంచి బయటపడవచ్చు. ఎందుకంటే విద్యుత్ తయారు చేసేటప్పుడు విపరీతమైన ఉష్ణోగ్ర వెలువడుతుంది. విద్యుత్ పొదుపు వలన దానిని మనం తగ్గించవచ్చు. అలాగే నీటిని భూగర్భ జలాలు అడుగంటుతున్నాయి. కొన్ని గాలన్ల నీటిని మనం తోడుతున్నాం…నీటి ఆదా వలన భూగర్భ జలాలు పరి రక్షించుకోవచ్చు.
SAI అంటే ఏమిటి?
మరో జియో ఇంజినీరింగ్ విధానం Stratospheric Aerosol Injection – SAI. దీనిలో సల్ఫర్ డైఆక్సైడ్ వంటి పదార్థాలను స్ట్రాటోస్ఫియర్‌లోకి పంపి సూర్యకాంతిలో కొంత భాగాన్ని తిరిగి అంతరిక్షంలోకి పరావర్తనం చేయాలనే ఆలోచన ఉంది. భారీ అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం తర్వాత భూమి కొంతకాలం చల్లబడే సహజ ప్రక్రియను ఇది అనుకరిస్తుంది. అయితే ఎల్‌నినోను ప్రత్యేకంగా బలహీనపరిచే విషయంలో MCBతో పోలిస్తే SAI ప్రభావం చాలా తక్కువగా కనిపించిందని తాజా మోడలింగ్ అధ్యయనం తెలిపింది. ఒక అధ్యయనంలో subtropical MCB ENSO తీవ్రతను సుమారు 61 శాతం తగ్గించగా, SAI ప్రభావం స్వల్పంగానే కనిపించింది.
Read Also: https://studioonenews.com/explainers/el-nino-2027-1877-record-climate/
నిజంగా అమలు చేస్తారా?
ప్రస్తుతానికి ఇవన్నీ ప్రధానంగా కంప్యూటర్ మోడల్స్, సహజ సంఘటనల పరిశీలనల ఆధారంగా జరుగుతున్న పరిశోధనలే. సముద్రంపై భారీ స్థాయిలో MCB నిర్వహించి ఎల్‌నినోను ఉద్దేశపూర్వకంగా మార్చే పూర్తి స్థాయి ప్రయోగం ఇప్పటివరకు జరగలేదు. ఎందుకంటే వాతావరణ వ్యవస్థలో ఒకసారి పెద్ద మార్పు తీసుకొస్తే దాని ప్రభావాన్ని ఒక దేశ సరిహద్దులో నిలిపివేయడం సాధ్యం కాదు. అందుకే శాస్త్రీయ ప్రయోజనాలతో పాటు అంతర్జాతీయ చట్టాలు, పర్యావరణ భద్రత, దేశాల మధ్య అంగీకారం వంటి అంశాలు కూడా ఇందులో కీలకంగా మారనున్నాయి.
Super El nino చివరికి..
ఎల్‌నినోను పూర్తిగా నియంత్రించే సాంకేతిక పరిజ్ఞానం ప్రస్తుతం మన చేతుల్లో లేదు. అయితే పసిఫిక్‌పై ఉన్న మేఘాల ప్రకాశాన్ని పెంచడం ద్వారా సముద్రాన్ని కొంత చల్లబరిచి ఎల్‌నినో తీవ్రతను తగ్గించవచ్చనే ఆలోచనకు తాజా పరిశోధనలు బలం చేకూరుస్తున్నాయి. కానీ ఒక సహజ వాతావరణ వ్యవస్థను మార్చే ప్రయత్నం మరో అనూహ్యమైన వాతావరణ సమస్యను తెచ్చిపెట్టే ప్రమాదం కూడా ఉంది. అందుకే MCB ఇప్పుడు ఒక ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ అవకాశమే తప్ప, సిద్ధంగా ఉన్న ప్రపంచస్థాయి పరిష్కారం మాత్రం కాదు.
https://en.wikipedia.org/wiki/Super_El_Ni%C3%B1o_events
2 comments