Pakistan Donkeys: పాకిస్థాన్లో సాధారణంగా పేదల జీవనాధారంగా కనిపించే గాడిదలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయ వ్యాపారంలో కీలక వస్తువుగా మారుతున్నాయి. ముఖ్యంగా చైనాలో గాడిద చర్మంతో తయారయ్యే ‘Ejiao’కు ఉన్న డిమాండ్ కారణంగా పాకిస్థాన్లో ఈ జంతువుల విలువ పెరిగింది. గాడిద మాంసం, చర్మం కోసం చైనా మార్కెట్ను లక్ష్యంగా చేసుకుని పాకిస్థాన్లో ప్రత్యేకమైన livestock processing, export కార్యకలాపాలు కూడా మొదలయ్యాయి.
పాకిస్థాన్ Economic Survey 2024-25 ప్రకారం దేశంలో గాడిదల సంఖ్య సుమారు 60 లక్షలకు చేరింది. 2022-23లో 58 లక్షలుగా ఉన్న సంఖ్య 2023-24లో 59 లక్షలకు, 2024-25లో 60 లక్షలకు పెరిగింది.
చైనాకు గాడిదలపై ఎందుకింత ఆసక్తి?
చైనాలో ‘Ejiao’ అనే సంప్రదాయ ఉత్పత్తి తయారీలో గాడిద చర్మం నుంచి లభించే gelatin ప్రధాన ముడి పదార్థంగా ఉపయోగిస్తారు. ఈ పరిశ్రమకు చైనాలో భారీ మార్కెట్ ఉండటంతో గాడిద చర్మానికి అంతర్జాతీయంగా డిమాండ్ పెరిగింది.
చైనాలో గాడిదల సంఖ్య తగ్గడంతో ఇతర దేశాల నుంచి చర్మాన్ని సేకరించే ప్రయత్నాలు పెరిగాయి. పాకిస్థాన్లో గాడిదల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండటం, చైనాతో సన్నిహిత వాణిజ్య సంబంధాలు ఉండటం కూడా ఈ వ్యాపారానికి అనుకూలంగా మారాయి.
గాడిదల ధరలు ఎందుకు పెరిగాయి?
చైనాలోని డిమాండ్ పెరగడంతో పాకిస్థాన్లో గాడిదల ధరలు కూడా గణనీయంగా పెరిగినట్లు స్థానిక మీడియా నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. 2025లో కరాచీ వంటి ప్రాంతాల్లో మంచి ఆరోగ్యంతో ఉన్న గాడిదలకు రూ.1.5 లక్షల నుంచి రూ.2 లక్షల వరకు ధరలు పలికినట్లు నివేదికలు వచ్చాయి. కొన్ని ప్రత్యేక జాతుల గాడిదలకు అంతకంటే ఎక్కువ ధరలు నమోదైనట్లు కూడా సమాచారం ఉంది.
అయితే ఈ ధరల పెరుగుదల పేదలపై మరోవైపు ఒత్తిడిని పెంచుతోంది. గాడిద బండ్లు నడపడం, సరుకుల రవాణా, నిర్మాణ రంగం వంటి పనుల్లో ఈ జంతువులపై ఆధారపడే కుటుంబాలకు కొత్త గాడిద కొనుగోలు చేయడం ఖర్చుతో కూడుకున్న వ్యవహారంగా మారుతోంది.
గాడిద మాంసం, చర్మం కోసం ప్రత్యేక ఎగుమతి కేంద్రాలు
చైనా డిమాండ్కు అనుగుణంగా పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం Gwadar Free Zoneలో గాడిదల processing, export మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి చేస్తోంది.
2025 ఏప్రిల్లో పాకిస్థాన్ ఆహార భద్రతా శాఖ మంత్రి Rana Tanveer Hussainతో చైనా Donkey Industry Branch ప్రతినిధులు సమావేశమయ్యారు. పాకిస్థాన్లో donkey farms ఏర్పాటు చేయాలన్న ఆసక్తిని చైనా ప్రతినిధులు వ్యక్తం చేశారు. Gwadar Export Processing Zoneలో donkey farms, slaughterhouses, export facilities ఏర్పాటుకు అనుమతులు ఇవ్వనున్నట్లు మంత్రి తెలిపారు.
2026లో ఈ వ్యవహారం మరింత ముందుకు వెళ్లింది. Gwadar North Free Zoneలో పనిచేస్తున్న Hangeng సంస్థ జులైలో చైనాకు గాడిద మాంసం, చర్మాన్ని ఎగుమతి చేసింది. రెండు consignments విలువ కలిపి సుమారు 1.95 లక్షల డాలర్లుగా ఉన్నట్లు Gwadar Pro తెలిపింది.
చైనాకు వెళ్లిన తొలి గాడిద మాంసం
2026 జులైలో Gwadar Free Zoneలో తయారైన గాడిద మాంసం తొలిసారి చైనా మార్కెట్లోకి ప్రవేశించింది. ఈ shipment Tianjin Portలో customs clearance పూర్తి చేసుకుని చైనాలోకి చేరినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.
అదే సమయంలో Gwadar North Free Zoneలో మరో పాకిస్థాన్-చైనా joint ventureకు గాడిద slaughterhouse, processing facility ఏర్పాటు చేసేందుకు నాలుగు ఎకరాల భూమి కేటాయించారు. ఈ సంస్థకు ఏడాదికి 1.5 లక్షల గాడిదలను processing కోసం ఉపయోగించే quota కూడా లభించినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
పేదల జీవనాధారంపై ప్రభావం
పాకిస్థాన్లో గాడిదలు కేవలం పశువులు కాదు.. వేలాది చిన్న వ్యాపారాలు, రవాణా పనులకు అవి ఆధారంగా ఉన్నాయి. అందువల్ల అంతర్జాతీయ డిమాండ్ కారణంగా ధరలు పెరగడం ఒకవైపు యజమానులకు ఆస్తి విలువ పెరిగినట్లే కనిపించినా, కొత్త గాడిద కొనాల్సిన కార్మికులకు మాత్రం సమస్యగా మారుతోంది.
గాడిదల అక్రమ వధ, దొంగతనాలు వంటి సమస్యలపై కూడా ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి. ఈ నేపథ్యంలో పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం గాడిద చర్మం ఎగుమతులను నియంత్రిత, అనుమతులు పొందిన processing facilitiesకు పరిమితం చేసే విధానాన్ని అమలు చేసింది.
గాడిద.. చైనా-పాకిస్థాన్ వ్యాపారంలో కొత్త వస్తువు
చైనాలో Ejiao పరిశ్రమ, గాడిద మాంసానికి ఉన్న మార్కెట్ కారణంగా పాకిస్థాన్లో గాడిదలపై ఆసక్తి పెరిగింది. పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం మాత్రం దీన్ని livestock exports, foreign investment, employmentకు అవకాశంగా చూస్తోంది.
అయితే గాడిదలపై ఆధారపడే పేద కుటుంబాల జీవనోపాధి దెబ్బతినకుండా ఈ వ్యాపారం ఎలా నియంత్రించాలన్నదే అసలు ప్రశ్న. ఒకప్పుడు స్థానిక రవాణాకు మాత్రమే ఉపయోగపడిన గాడిద.. ఇప్పుడు చైనా-పాకిస్థాన్ మధ్య పెరుగుతున్న అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో భాగంగా మారడం ఈ కథలో అసలు ఆసక్తికర అంశం.
