Tata Sons IPO
టాటా పేరు భారతదేశంలో తెలియని వారు చాలా తక్కువ. టీ నుంచి కార్ల వరకు, స్టీల్ నుంచి సాఫ్ట్‌వేర్ వరకు, ఎయిర్ ఇండియా నుంచి సెమీకండక్టర్ల వరకు టాటా గ్రూప్ వ్యాపారాలు విస్తరించి ఉన్నాయి. కానీ ఈ మొత్తం టాటా సామ్రాజ్యానికి పై నుంచి నియంత్రణ చేసే ప్రధాన సంస్థ టాటా సన్స్ మాత్రం ఇప్పటివరకు స్టాక్ మార్కెట్‌లో లిస్టెడ్ కంపెనీ కాదు. ఇప్పుడు అదే పరిస్థితి మారే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
సెప్టెంబర్ 17న టాటా సన్స్ బోర్డు కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఎన్. చంద్రశేఖరన్‌ను మరో ఐదేళ్లపాటు ఛైర్మన్‌గా కొనసాగించేందుకు ఆమోదం తెలిపింది. అదే సమయంలో ఆర్‌బీఐ నిబంధనలకు అనుగుణంగా టాటా సన్స్‌ను పబ్లిక్ లిస్టింగ్ వైపు తీసుకెళ్లే అంశాన్ని పరిశీలించాలని నిర్ణయించింది. అయితే ఈ నిర్ణయాన్ని టాటా ట్రస్ట్స్ ఛైర్మన్ నోయెల్ టాటా వ్యతిరేకించినట్లు రాయిటర్స్ వెల్లడించింది.
అసలు టాటా సన్స్ అంటే ఏమిటి? సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే, ఇది టాటా గ్రూప్‌కు హోల్డింగ్ కంపెనీ. టీసీఎస్, టాటా మోటార్స్, టాటా స్టీల్ సహా 30కుపైగా టాటా కంపెనీలపై ఇది నియంత్రణ కలిగి ఉంది. టాటా గ్రూప్‌లో ఇప్పటికే 26 కంపెనీలు స్టాక్ మార్కెట్‌లో లిస్టయ్యాయి. కానీ వాటన్నింటి పైన ఉన్న టాటా సన్స్ మాత్రం ప్రైవేట్ కంపెనీగానే కొనసాగుతోంది.
ఇప్పుడు టాటా సన్స్ లిస్టింగ్ ఎందుకు చర్చకు వచ్చింది అంటే దానికి ప్రధాన కారణం ఆర్‌బీఐ. 2022లో టాటా సన్స్‌ను ఆర్‌బీఐ “అప్పర్ లేయర్ ఎన్‌బీఎఫ్‌సీ”గా వర్గీకరించింది. ఈ కేటగిరీలో ఉన్న పెద్ద నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్స్ కంపెనీలకు మరింత కఠినమైన నియంత్రణలు ఉంటాయి. అందులో పబ్లిక్ లిస్టింగ్ కూడా ఒక ముఖ్యమైన నిబంధన. టాటా సన్స్ ఈ కేటగిరీ నుంచి బయటకు రావడానికి ప్రయత్నించినా, ఆర్‌బీఐ ఆ అభ్యర్థనను ఇటీవల తిరస్కరించింది.
Tata Sons IPO
ఇక్కడే కథ ఆసక్తికరంగా మారింది. టాటా సన్స్‌లో టాటా ట్రస్ట్స్‌కు సుమారు 66 శాతం వాటా ఉంది. అంటే కంపెనీపై అతిపెద్ద నియంత్రణ టాటా ట్రస్ట్స్‌కే ఉంటుంది. మరోవైపు, కంపెనీని స్టాక్ మార్కెట్‌లో లిస్ట్ చేయాలనే ఆలోచనపై గ్రూప్‌లో పూర్తి ఏకాభిప్రాయం లేదు. నోయెల్ టాటా లిస్టింగ్‌కు వ్యతిరేకంగా అభిప్రాయం వ్యక్తం చేయగా, బోర్డు మాత్రం ఆర్‌బీఐ నిబంధనలకు అనుగుణంగా ముందుకు వెళ్లే దిశగా సంకేతాలు ఇచ్చింది.
అయితే టాటా సన్స్ ఐపీఓ రేపే వస్తుందా? సమాధానం కాదు. ఇప్పటివరకు కంపెనీ అధికారికంగా ఐపీఓ తేదీ, పరిమాణం, ధర వంటి వివరాలు ప్రకటించలేదు. ప్రస్తుతం జరిగినది లిస్టింగ్ వైపు వెళ్లే అవకాశాన్ని పరిశీలించాలని తీసుకున్న నిర్ణయం మాత్రమే. టాటా సన్స్ కూడా “అమలులో ఉన్న ఆర్‌బీఐ మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా చర్యలు ప్రారంభిస్తాం” అని పేర్కొంది. అంటే లిస్టింగ్ అవకాశాలు పెరిగాయి కానీ ఐపీఓ ఖరారైందని ఇప్పుడే చెప్పలేం.
మరి టాటా సన్స్ లిస్ట్ అయితే ఎందుకు అంత పెద్ద విషయం? ఎందుకంటే టాటా సన్స్ సాధారణ కంపెనీ కాదు. టాటా గ్రూప్‌లోని అనేక పెద్ద కంపెనీల్లో దీనికి వాటాలు ఉన్నాయి. 2025 మార్చి నాటికి టాటా సన్స్ standalone assets సుమారు ₹1.75 లక్షల కోట్లుగా ఉన్నాయని రాయిటర్స్ పేర్కొంది. టాటా గ్రూప్ లిస్టెడ్ కంపెనీల మొత్తం మార్కెట్ విలువ కూడా వందల బిలియన్ డాలర్లలో ఉంది. అందుకే టాటా సన్స్ పబ్లిక్ లిస్టింగ్ భారత స్టాక్ మార్కెట్ చరిత్రలోనే అతిపెద్ద కార్పొరేట్ ఈవెంట్లలో ఒకటిగా మారే అవకాశం ఉంది.
ఇంకో ముఖ్యమైన విషయం షేర్‌హోల్డర్లకు సంబంధించినది. టాటా కెమికల్స్, టాటా మోటార్స్, టాటా ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ వంటి కొన్ని టాటా గ్రూప్ కంపెనీలకు టాటా సన్స్‌లో వాటాలు ఉన్నాయి. టాటా సన్స్ లిస్టింగ్ అవకాశాలు పెరిగిన వార్తలతో ఈ కంపెనీల షేర్లలో కూడా ఇటీవల భారీ కదలిక కనిపించింది. మార్కెట్ దీనిని “వాల్యూ అన్‌లాకింగ్” అవకాశంగా చూస్తోంది.
అయితే లిస్టింగ్‌కు ముందు పరిష్కరించాల్సిన అంశాలు కూడా ఉన్నాయి. టాటా ట్రస్ట్స్, టాటా సన్స్ బోర్డు మధ్య ఉన్న విభేదాలు, కంపెనీ పాలనా నిర్మాణం, ఇతర షేర్‌హోల్డర్ల అభిప్రాయాలు, ఆర్‌బీఐతో చర్చలు — ఇవన్నీ కీలకం. అందుకే ఇది కేవలం ఒక ఐపీఓ కథ కాదు. ఇది భారతదేశంలోని అతిపెద్ద వ్యాపార సమూహాల్లో ఒకటైన టాటా గ్రూప్ భవిష్యత్ పాలనా నిర్మాణానికి సంబంధించిన పెద్ద మార్పు కూడా.
మొత్తంగా చూస్తే, టాటా సన్స్ ఐపీఓ ఇప్పుడే ఖరారైందని చెప్పలేం. కానీ ఆర్‌బీఐ నిర్ణయం తర్వాత లిస్టింగ్‌ను తప్పించుకోవడం టాటా సన్స్‌కు మరింత కష్టంగా మారింది. బోర్డు కూడా ఇప్పుడు లిస్టింగ్ అవకాశాన్ని అధికారికంగా పరిశీలించేందుకు సిద్ధమైంది. అందుకే రాబోయే నెలల్లో భారత కార్పొరేట్ ప్రపంచంలో ఎక్కువగా చర్చకు వచ్చే అంశాల్లో టాటా సన్స్ లిస్టింగ్ ఒకటిగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
