Hyderabad Nizam Story: ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతుడిగా పేరొందిన ఏడో నిజాం.. ఆ అపార సంపద చివరికి ఏమైంది?

Hyderabad Nizam Story: హైదరాబాద్ ఏడో నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ అపార సంపదతో చరిత్రలో గుర్తింపు పొందారు. TIME పత్రిక 22 ఫిబ్రవరి 1937 సంచికలో ఆయనను ముఖచిత్రంగా ప్రచురించింది. వేర్వేరు కాలాల సంపద అంచనాలను నేటి బిలియనీర్ల ఆస్తులతో నేరుగా పోల్చలేం.
వినడానికి ఒక కలలా అనిపించవచ్చు. కానీ ఇది పక్కా రియాలిటీ 83వేల చదరపు మహళళ విస్తీర్ణం కోటి 70 లక్షల మంది జనాభా సొంత ఆర్మీ సొంత రైల్వేస్ సొంత కరెన్సీ చివరికి సొంత పోస్టల్ డిపార్ట్మెంట్ కూడా ఉన్న ఒక స్టేట్ కి ఈయన కంప్లీట్ కింగ్ కానీ ఇంతటి అనంతమైన సంపద పవర్ ఉన్న ఈ బిలియనీర్ లైఫ్ చివరికి ఎలా ముగిసింది? ప్రపంచంలోనే రిచెస్ట్ పర్సన్ దగ్గర ఉన్న లక్షల కోట్ల ఆస్తి ఏమైంది? బ్రిటిష్ వాళ్ళు వెళ్ళిపోయాక ఇండియాలో ఏం జరిగింది ఈ ప్రయాణంలో జరిగిన ఆసక్తికరమైన ట్విస్ట్లు ఏంటనేది క్లియర్ గా తెలుసుకుందాం
నిజాం పాలన ఎక్కడ మొదలైంది?
హైదరాబాద్ నిజాం చరిత్ర వేల సంవత్సరాల నాటిది కాదు. దాని మూలాలు 18వ శతాబ్దంలో ఉన్నాయి.
మొఘల్ సామ్రాజ్యం బలహీనపడుతున్న సమయంలో డెక్కన్ ప్రాంతానికి గవర్నర్గా ఉన్న మీర్ కమరుద్దీన్ ఖాన్ తన అధికారాన్ని స్వతంత్రంగా బలపర్చుకున్నారు. 1724లో ఆయన ఆధిపత్యం స్థిరపడటంతో ఆసఫ్ జాహీ వంశ పాలనకు పునాది పడింది. ఆ తర్వాత ఆసఫ్ జాహీ వంశానికి చెందిన పలువురు నిజాంలు హైదరాబాద్ను పాలించారు. కాలక్రమంలో బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ భారతదేశంలో తన ప్రభావాన్ని విస్తరించింది. అయితే హైదరాబాద్ను పూర్తిగా నేరుగా పాలించే బదులు బ్రిటిష్ వారు నిజాంలతో రాజకీయ, సైనిక ఒప్పందాలు చేసుకున్నారు. Subsidiary Alliance వ్యవస్థ ద్వారా బ్రిటిష్ ప్రభావం పెరిగినా, హైదరాబాద్లో స్థానిక పరిపాలనకు నిజాం రాజరిక వ్యవస్థ కొనసాగింది.
1911లో ఏడో నిజాం
1911లో మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ హైదరాబాద్ ఏడో నిజాంగా అధికారంలోకి వచ్చారు. ఆ సమయంలో హైదరాబాద్ బ్రిటిష్ ఇండియాలోని అత్యంత పెద్ద, ధనిక princely statesలో ఒకటి.
హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి:
- స్వంత కరెన్సీ వ్యవస్థ
- స్వంత రైల్వే నెట్వర్క్
- స్వంత పోస్టల్ వ్యవస్థ
- సైన్యం
- కోర్టులు
- పరిపాలనా శాఖలు
- పెద్ద భూఆదాయం
ఉండేవి.
అందుకే అప్పటి హైదరాబాద్ సాధారణ సంస్థానం కంటే ఒక చిన్న దేశాన్ని తలపించే పరిపాలనా నిర్మాణం కలిగి ఉండేది. భారత ప్రభుత్వ Ministry of Culture archival account కూడా హైదరాబాద్కు armed force, railway network వంటి స్వంత వ్యవస్థలు ఉన్నాయని నమోదు చేస్తోంది.
నిజాం సంపద ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది?
నిజాం సంపద ఒక్కరోజులో ఏర్పడింది కాదు.
హైదరాబాద్ రాష్ట్రం విస్తారమైన భూభాగాన్ని కలిగి ఉండేది. వ్యవసాయ ఆదాయం, పన్నులు, ప్రభుత్వ ఆదాయ వనరులు, జమీందారీ వ్యవస్థలు, రాజ కుటుంబానికి చెందిన వ్యక్తిగత భూములు, నగలు, బంగారం—all combinedగా భారీ సంపద ఏర్పడింది. గోల్కొండా మైన్స్ నుండి వచ్చిన డైమండ్స్ వల్ల ఈయన వెల్త్ మైండ్ బ్లోయింగ్ రేంజ్ కి వెళ్ళిపోయింది
నిజాం నిజంగా ఎంత ధనవంతుడు?
నిజాం సంపదపై చారిత్రక కథనాల్లో వేర్వేరు అంచనాలు ఉన్నాయి. వాటిని నేటి రూపాయల విలువలో ఖచ్చితమైన నికర ఆస్తిగా ప్రకటించలేం. పాత అంచనా, మారకపు విలువ, ద్రవ్యోల్బణ సర్దుబాటు వేర్వేరు అంశాలు.
రాజు కోట్లకు అధిపతి.. కానీ వ్యక్తిగత జీవితం మాత్రం?
ఇక్కడే మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ జీవితం ఆసక్తికరంగా మారుతుంది. ఒకవైపు అపారమైన బంగారం, నగలు, భూములు ఉన్న రాజు. మరోవైపు వ్యక్తిగత జీవితంలో అత్యంత మితవ్యయిగా ఉండేవారని అనేక కథనాలు చెబుతాయి. ఇక్కడ ఈయన క్యారెక్టర్ లో ఒక మైండ్ బ్లాస్టింగ్ విషయం ఉంది. ఒకవైపు ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతుడు కానీ పర్సనల్ లైఫ్ లో మాత్రం తీవ్రమైన పిసినారి అని పేరు తెచ్చుకున్నారు. ఆయన వేసుకునే షేర్వాని కొన్నేళ్ల పాటు చిరిగిపోయే వరకు అదే వేసుకునేవారు. అతి తక్కువ ధర ఉండే సిగరెట్లను మాత్రమే తాగేవారు. అది కూడా సగం కాలిన తర్వాత పడేయకుండా దాచి మళ్ళీ తాగేవారు. ఆయన పర్సనల్ రూమ్స్ చూస్తే చాలా సింపుల్ గా పాత సామాన్లతో ఉండేవి.
నిజాం నగల ఖజానా
హైదరాబాద్ నిజాం కుటుంబ jewellery collection ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందింది. వజ్రాలు, పచ్చలు, మాణిక్యాలు, ముత్యాలు, బంగారు ఆభరణాలు కలిగిన భారీ collection రాజ కుటుంబం వద్ద ఉండేది. తరువాత భారత ప్రభుత్వం ఈ jewelleryలో పెద్ద భాగాన్ని కొనుగోలు చేసి “Jewels of the Nizams”గా సంరక్షించింది. అందులో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందినది Jacob Diamond. ఇది సుమారు 184–185 క్యారెట్ల బరువున్న భారీ తెల్ల వజ్రం. ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద faceted diamondsలో ఇది ఒకటి.
Jacob Diamondను నిజాం పేపర్వెయిట్గా వాడారా?
ఇక నిజాం జ్యువలరీ కలెక్షన్ గురించి మాట్లాడితే అది వర్ణించడానికి మాటలు సరిపోవు. ఆయన ప్యాలెస్ అండర్గ్రౌండ్ లాకర్స్ లో గోని సంచుల్లో డైమండ్స్, రూబీలు, ఎమరాల్డ్స్ అండ్ ముత్యాలు పడి ఉండేవి. అసలు తన దగ్గర ఎంత జ్యువలరీ ఉందో లెక్క పెట్టడం నిజాం ఆఫీసర్లకు కూడా ఇంపాజబుల్ గా మారేది. ఎంత సంపద ఉందో తెలియనంత జ్యువలరీ హోల్డింగ్ ఉన్న ఏకైక రాయల్ ఫ్యామిలీగా నిజాం గుర్తింపు పొందారు. నిజామ్ రాయల్ కలెక్షన్స్ లో మోస్ట్ ఫేమస్ పీస్ జాకబ్ డైమండ్ దీని సైజ్ ఒక గోల్డ్ బాల్ అంతా ఉంటుంది. సరిగ్గా 184 క్యారెట్ల వెయిట్ ఉన్న ఈ తెల్లటి డైమండ్ ప్రపంచంలోనే బిగ్గెస్ట్ డైమండ్స్ లో ఒకటి. బ్రిటిష్ క్రౌన్ లో ఉండే ప్రసిద్ధ కోహినూర్ డైమండ్ 105 క్యారెట్లు మాత్రమే అంటే ఈ జేకబ్ డైమండ్ కోహినూర్ కంటే చాలా పెద్దది. మరి ఇంతటి వాల్యూబుల్ డైమండ్ ని నిజాం ఏం చేశారో తెలుసా? రాయల్ లాకర్ లోనో డిస్ప్లే లోనో పెట్టలేదు. తన టేబుల్ మీద పేపర్లు ఎగిరిపోకుండా పేపర్ వెయిట్ గా వాడారు.పదుల కోట్ల వాల్యూ ఉన్న ఒక డైమండ్ ని పేపర్ వెయిట్ గా వాడడం అంటే అది ఎంతటి లగ్జరీనో ఒక్కసారి ఊహించండి. ఆయన చనిపోయాక ఒక పాత షూ లోపల కాటన్లో చుట్టి ఉన్న ఈ డైమండ్ ని ఆఫీసర్లు రికవరీ చేశారు.
సంపద మాత్రమే కాదు.. హైదరాబాద్ అభివృద్ధి కూడా
మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ పాలన గురించి మాట్లాడేటప్పుడు కేవలం jewellery, wealthతో ముగించలేం. ఆయన కాలంలో హైదరాబాద్లో విద్య, ఆరోగ్యం, నీటి వనరులు, రవాణా, పరిపాలనా వ్యవస్థల్లో అనేక సంస్థలు అభివృద్ధి చెందాయి. 1908లో మూసీ నదికి వచ్చిన భారి వరదల వల్ల హైదరాబాద్ నగరం ఘోరంగా దెబ్బతింది. వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆ టైంలో నిజాం ప్రముఖ ఇంజనీర్ ఎం విశ్వేశ్వరయ్య సలహాతో ఉస్మాన్ సాగర్ హిమాయత్ సాగర్ రిజర్వాయర్లను కట్టించారు. అలాగే 1918 లో ఉస్మానియా యూనివర్సిటీని ఎస్టాబ్లిష్ చేశారు. ఉస్మానియా జనరల్ హాస్పిటల్, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ హైదరాబాద్, ఎలైడ్ ఇన్స్టిట్యూషన్స్ అన్నీ ఆయన టైం లోనే డెవలప్ అయ్యాయి.
ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ
నిజాం పాలనలో అత్యంత ప్రముఖమైన వారసత్వాల్లో Osmania University ఒకటి. 1917లో royal firman ద్వారా యూనివర్సిటీ స్థాపనకు ఆమోదం లభించింది. 1918లో యూనివర్సిటీ కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి. Osmania University అధికారిక చరిత్ర కూడా ఏడో నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ను దాని founderగా పేర్కొంటుంది. ఉర్దూను ఉన్నత విద్యామాధ్యమంగా ఉపయోగించడం ఆ కాలంలో వినూత్న ప్రయత్నంగా నిలిచింది.
1947.. కథ పూర్తిగా మారిన సంవత్సరం
1కానీ 1947 ఆగస్టు 15న కథ కంప్లీట్ గా మారిపోయింది. బ్రిటిష్ వాళ్ళు ఇండియా వదిలి వెళ్ళిపోతూ అప్పటివరకు ఉన్న 560 కి పైగా రాజరిక సంస్థానాలకు మూడు ఆప్షన్లు ఇచ్చారు. ఇండియాలో కలవడం పాకిస్తాన్లో కలవడం లేదా స్వతంత్రంగా ఉండడం దాదాపు అన్ని సంస్థానాలు హోమ్ మినిస్టర్ సర్దార్ వల్లభాయి పటేల్ మాట విని ఇండియాలో మెర్జ్ అయిపోయాయి. కానీ హైదరాబాద్ నిజామ్ మాత్రం నేను ఇండిపెండెంట్ కంట్రీ గానే ఉంటాను అని డిెసిషన్ తీసుకున్నారు. ఇక్కడే అసలు ప్రాబ్లం స్టార్ట్ అయింది. హైదరాబాద్ మ్యాప్ ని ఒకసారి గమనిస్తే అది ఇండియాకి సరిగ్గా హార్ట్ లాంటి మిడిల్ లో ఉంది. చుట్టూ ఇండియా ల్యాండ్ ఉంది. ఇక ఇండిపెండెంట్ కంట్రీగా ఉండడానికి హైదరాబాద్ కి సముద్ర తీరం లేదు. ఎలాంటి కనెక్షన్స్ లేవు. ఇండియా మధ్యలో ఒక సపరేట్ దేశం ఉండడం అనేది ఇండియా సెక్యూరిటీకి చాలా డేంజర్ అని పటేల్ గారు భావించారు. భారత ప్రభుత్వం, హైదరాబాద్ ప్రభుత్వం మధ్య చర్చలు జరిగాయి. 1947 నవంబర్ 29న Standstill Agreement కుదిరింది. దీనితో తక్షణ పరిష్కారం కాకుండా కొంతకాలం status quo కొనసాగిస్తూ రాజకీయ పరిష్కారం వెతకాలని నిర్ణయించారు.
రజాకార్ల ప్రభావం
ఈ సమయంలో Majlis-e-Ittehadul Muslimeenకు అనుబంధంగా ఉన్న Razakars బలపడింది. వారి నాయకుడు Qasim Razvi. రజాకార్లు నిజాం స్వతంత్ర Hyderabad లక్ష్యానికి మద్దతిచ్చారు. వివిధ ప్రాంతాల్లో హింస, దాడులు, బెదిరింపులకు సంబంధించిన ఆరోపణలు పెరిగాయి. అదే సమయంలో తెలంగాణలో కమ్యూనిస్టుల ఆధ్వర్యంలో రైతాంగ పోరాటం కూడా కొనసాగుతోంది. నిజాం ప్రభుత్వం, రజాకార్లు, రైతాంగ ఉద్యమం, భారత ప్రభుత్వం—అన్నీ వేర్వేరు శక్తులుగా పనిచేశాయి.
Operation Polo
చర్చలు ఫలించకపోవడంతో 1948 సెప్టెంబర్ 13న ఇండియా గవర్నమెంట్ హైదరాబాద్ పై మిలిటరీ యాక్షన్ స్టార్ట్ చేసింది. దీన్నే ఆపరేషన్ పోలో అంటారు. హైదరాబాద్ లో ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా పోలో గ్రౌండ్స్ ఉండేవి. అందుకే ఈ కోడ్ నేమ్ పెట్టారు. చాలా మంది నిజాం ఆర్మీ చాలా రోజులు పోరాడుతుంది అనుకున్నారు. కానీ ఇండియన్ ఆర్మీ పవర్ ముందు నిజాం సైన్యం నిలబడలేకపోయింది. సరిగ్గా 108 గంటలు అంటే కేవలం ఐదు రోజుల్లోనే సెప్టెంబర్ 17, 1948 నిజామ్ ఆర్మీ కంప్లీట్ గా సరెండర్ అయిపోయింది.
Operation Polo తర్వాత నిజాంను జైలుకు పంపారా?
ఇండియన్ గవర్నమెంట్ నిజామ్ కి రాజ్ ప్రముఖ ఒక రకమైన గవర్నర్ పొజిషన్ అనే హోదా ఇచ్చింది. ఆయన తన ప్యాలెస్ లోనే ఉండడానికి పెన్షన్ పొందడానికి పర్మిషన్ ఇచ్చారు.కానీ ఒక్కసారిగా ఒక సార్వభౌమ రాజరికం పోయి సాదా సీదా పెన్షనర్ గా మారడం నిజాం పర్సనల్ లైఫ్ ని బాగా ఎఫెక్ట్ చేసింది. ఇంకా ఆపరేషన్ పోలో జరగడానికి కొద్ది రోజుల ముందు అంటే 1948 లో నిజాం ఫైనాన్స్ మినిస్టర్ ఒక పెద్ద అమౌంట్ సరిగ్గా 1,79,40 పౌండ్లు అప్పట్లోనే లండన్ బ్యాంకు లో దాదాపు ఒక మిలియన్ పౌండ్స్ ని లండన్ లోని నార్త్ వెస్ట్ బ్యాంకు లో ఉన్న పాకిస్తాన్ హై కమిషనర్ అకౌంట్ లో వేసేశారు.
ఆ డబ్బు:
- నిజాం వ్యక్తిగత ఆస్తా?
- పాకిస్తాన్కు ఇచ్చిన చెల్లింపా?
- ఆయుధాల సరఫరాకు సంబంధించినదా?
అనే వివాదం ఏర్పడింది.
71 ఏళ్ల లీగల్ వార్
ఈ డబ్బు NatWest Bankలో freeze అయి decades పాటు అలాగే ఉండిపోయింది. వడ్డీతో కలిసి దాని విలువ దాదాపు £35 మిలియన్ వరకు పెరిగింది. ఒకవైపు Pakistan ownership claim చేసింది. మరోవైపు India, నిజాం వారసులు Mukarram Jah, Muffakham Jah తమ హక్కు ఉందని వాదించారు. 2019లో UK High Court చివరకు India మరియు నిజాం వారసుల పక్షాన తీర్పు ఇచ్చింది. Pakistan claimను తిరస్కరించింది.
నిజాం మొత్తం సంపద ఎక్కడికి పోయింది?
ఇక ఏడవ నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ 1967 ఫిబ్రవరి 24న తన 80వ ఏట కింగ్ కోటి ప్యాలెస్ లో కన్నుమూసారు. ఆయన అంతిమ యాత్రకి అప్పట్లోనే దాదాపు 10 లక్షల మందికి పైగా జనాలు రావడం భారతదేశ చరిత్రలోనే ఒక రికార్డు గా నిలిచింది. దాంతో డెక్కన్ పీఠభూమిపై ఒక సుదీర్ఘ రాచరిక అధ్యాయం ముగిసిపోయింది. ఈరోజు ఆ వైభవం అంతా చరిత్ర పుట్టల్లో మిగిలిపోగా చౌమహల్లా ప్యాలస్ ఫలక్నుమా ప్యాలస్ లాంటి కట్టడాలు ఆనాటి వైభవానికి సాక్షాలుగా నిలిచాయి. అలాగే ఆయన జ్యువలరీని ఇండియా గవర్నమెంట్ ఆర్బిఐ లాకర్స్ లో భద్రపరిచింది.
వ్యక్తిగత ఆస్తులు ఉన్నాయి.
రాజ కుటుంబ jewellery ఉంది.
ప్రభుత్వ assets ఉన్నాయి.
Sarf-e-Khas private estates ఉన్నాయి.
ప్యాలెస్లు, భూములు ఉన్నాయి.
1948 తర్వాత Hyderabad State political structure మారడంతో ప్రభుత్వానికి చెందిన ఆదాయ వనరులు నిజాం వ్యక్తిగత control నుంచి బయటపడ్డాయి. తర్వాత కుటుంబ వారసత్వ విభజనలు, trustలు, descendants claims, litigationలు జరిగాయి. కొన్ని ప్యాలెస్లు ప్రభుత్వ లేదా ఇతర సంస్థల controlలోకి వెళ్లాయి. కొన్ని jewellery collections భారత ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేసింది. అంటే ఆయన సంపద ఒక్కరోజులో “కనుమరుగైంది” కాదు; రాజరికం ముగియడం, ప్రభుత్వ assets విడిపోవడం, వారసత్వ విభజన, litigationల కారణంగా విభిన్న రూపాల్లో విడిపోయింది.
ప్యాలెస్ల పరిస్థితి
నిజాం వంశ వైభవానికి గుర్తుగా ఇప్పటికీ హైదరాబాద్లో అనేక చారిత్రక నిర్మాణాలు ఉన్నాయి. Chowmahalla Palace ఆసఫ్ జాహీ dynasty power centreగా ప్రసిద్ధి. Falaknuma Palace హైదరాబాద్ royal architectureకు ప్రతీకగా నిలిచింది. King Kothi నిజాం వ్యక్తిగత జీవితంతో అత్యంత దగ్గరగా ముడిపడి ఉంది. ఈ నిర్మాణాలు అప్పటి హైదరాబాద్ రాజకీయ, సాంస్కృతిక వైభవానికి గుర్తులు.
1967లో నిజాం మరణం
మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ 1967 ఫిబ్రవరి 24న మరణించారు. ఆయన చివరి దశలో King Kothi Palaceలో జీవించారు. ఆయన అంతిమయాత్రకు భారీగా ప్రజలు తరలివచ్చినట్లు సమకాలీన కథనాలు పేర్కొంటాయి.
ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతుడి కథ ఇచ్చే సందేశం
ఏడో నిజాం కథ కేవలం ఒక rich king కథ కాదు.
ఇది ఒకేసారి:
సంపద కథ.
రాజకీయ అధికార కథ.
హైదరాబాద్ అభివృద్ధి కథ.
భారత స్వాతంత్ర్యానంతర సమీకరణ కథ.
ఒక రాజరికం ఎలా ముగిసిందన్న కథ.
1937లో ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనవంతుడిగా TIME coverపై కనిపించిన వ్యక్తి…
1948లో తన రాజ్య రాజకీయ స్వాతంత్ర్యాన్ని కోల్పోయాడు.
1950లో భారత రాజ్యాంగ వ్యవస్థలో Rajpramukh అయ్యాడు.
1967లో King Kothi Palaceలో మరణించాడు.
కానీ ఆయన పేరు మాత్రం హైదరాబాద్ చరిత్ర నుంచి మాయ కాలేదు. ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ నుంచి ఉస్మాన్ సాగర్ వరకు, ప్యాలెస్ల నుంచి Nizam jewellery వరకు—ఆయన కాలపు గుర్తులు ఇప్పటికీ నగరంలో కనిపిస్తూనే ఉన్నాయి.
చివరకు నిజాం సంపదకు ఏమైంది?
అపారమైన బంగారం, వజ్రాలు, భూములు ఉన్నప్పటికీ ఒక విషయం మాత్రం ఏడో నిజాం కథ స్పష్టం చేస్తుంది:
వ్యక్తిగత సంపద ఎంత పెద్దదైనా రాజకీయ వ్యవస్థ మారితే దాని స్వరూపం పూర్తిగా మారిపోతుంది. నిజాం సంపదలో కొంత వారసులకు వెళ్లింది. కొంత jewellery భారత ప్రభుత్వ సంరక్షణలోకి వచ్చింది. రాజ్యానికి చెందిన assets కొత్త ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో కలిశాయి. కొన్ని ఆస్తులపై దశాబ్దాల litigation జరిగింది. అందుకే “నిజాం లక్షల కోట్ల సంపద ఎక్కడికి పోయింది?” అనే ప్రశ్నకు సరైన సమాధానం—
అది ఒకేచోట మాయమైపోలేదు; రాజరికం నుంచి ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థకు మార్పుతో ప్రభుత్వ ఆస్తులు, వ్యక్తిగత ఆస్తులు, jewellery, వారసత్వ సంపద వేర్వేరు దారుల్లోకి వెళ్లిపోయాయి.
అందుకే హిందూ ధర్మ లో చెపుతారు. ఎంత సంపాదించినా తినేది ఆ పట్టెడు మెతుకులే….అలాంటి సంపద కోసం కంటిమీద కునుకు లేకుండా…ఉన్న బంధాలను సరిగా పట్టించుకోకుండా డబ్బు….డబ్బు…అనే తిరిగే అనేక మందికి ఈ నిజకధ ఓ చెంప పెట్టు లాంటింది…..చివరకు నిజాం చేసిన మంచి పనులే మిగిలాయి. పిసినారి గా ఉండి అనుభవించలేక చివరకు ఆ సంపద పరుల పాలు అయింది. కాని కీర్తి మాత్రం ఇప్పటికి మిగిలి ఉంది.
Read Also: Telangana Hat-Trick MLAs: 1983 నుంచి వరుసగా మూడుసార్లు గెలిచిన ఎమ్మెల్యేలు వీరే.. ఎవరు ఎన్నిసార్లు గెలిచారు?
https://studioonenews.com/telugu-news/telangana-hat-trick-mlas-list/
Table of Contents
Hyderabad Nizam Story:
ఆధారాలు & సందర్భం
- TIME — 22 ఫిబ్రవరి 1937 ముఖచిత్రం
- TIME — 1937 చారిత్రక కథనం
- భారత సాంస్కృతిక శాఖ — హైదరాబాద్ విలీన చరిత్ర
చారిత్రక సంపద అంచనాలను నేటి బిలియనీర్ల నికర ఆస్తులతో నేరుగా పోల్చడం సముచితం కాదు.




2 comments